Για αποστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εδώ christos.vas94@gmail.com.

Σελίδες

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άγιο όρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άγιο όρος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 8 Μαρτίου 2025

Ο Ιάπωνας βυζαντινολόγος που μελετά το Άγιον Όρος - Mαθητής του βαφτίστηκε Πασχάλης στη Θεσσαλονίκη

 


Το Βυζάντιο γοητεύει τους Ιάπωνες ήδη από το 1950 - Έδρα Βυζαντινών Σπουδών στο Waseda, το μεγαλύτερο ιδιωτικό πανεπιστήμιο του Τόκιο


Όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ο Ιάπωνας ιστορικός Τομογιούκι Μασούντα (Tomoyuki Masuda) έφτασε στο Άγιον Όρος, γνώριζε ήδη πολλά για την ιστορία του Βυζαντίου. Την είχε μελετήσει και -το σημαντικότερο- γνώριζε άπταιστα ελληνικά, ώστε να διαβάζει τις πηγές από τα πρωτότυπα κείμενα.


Η ιστορία, η πολιτική οργάνωση, η τέχνη και η ναυτική παράδοση του Βυζαντίου γοήτευε τους Ιάπωνες ήδη από τη δεκαετία του 1950, αλλά ο Μασούντα ήταν αυτός που συνέβαλε στην ίδρυση και λειτουργία έδρας Βυζαντινών Σπουδών στο Waseda, το μεγαλύτερο ιδιωτικό πανεπιστήμιο του Τόκιο, με τον αριθμό των φοιτητών να αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.


Πολλοί φοιτητές αγάπησαν λίγο παραπάνω το Βυζάντιο, ταξίδεψαν στην Ελλάδα, αλλά και στην Τουρκία κι ένας από αυτούς, ο Γιούσκι Οσιμίτσου, μαθητής του Μασούντα, βρέθηκε πριν μερικές μέρες στη Θεσσαλονίκη και βαφτίστηκε Χριστιανός Ορθόδοξος στον Ναό της Αχειροποίητου. Μάλιστα επειδή προέρχεται από την Ανατολή (στα αγγλικά east και Easter το Πάσχα), πήρε το όνομα Πασχάλης και χάρηκε ιδιαίτερα για την ιδέα του ιερέα που τον βάφτισε.



Ο Ιάπωνας φοιτητής, Πασχάλης, μετά τη βάφτισή του στον Ναό της Αχειροποίητου, με τον καθηγητή του ΑΠΘ, Θανάση Σέμογλου


Η μελέτη ενός χειρόγραφου του 1070 από την αγιορείτικη Μονή Διονυσίου


Ο Τομογιούκι Μασούντα έκανε τη διδακτορική του διατριβή στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ και αυτή δημοσιεύτηκε το 1990. Είχε ως θέμα τη μελέτη και ανάλυση ενός Ευαγγελιτάριου (αριθ. 587μ.), το οποίο χρονολογείται στα 1065-1085, -πιθανότατα στη δεκαετία το 1070- και βρίσκεται στη Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους. Σύμφωνα με τη μελέτη του καθηγητή Μασούντα, παραγγελιοδότης του συγκεκριμένου χειρόγραφου είναι η Αικατερίνη, σύζυγος του αυτοκράτορα Ισαάκιου Α΄ Κομνηνού (1007-1061), του πρώτου της Δυναστείας των Κομνηνών που βασίλεψε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η Αικατερίνη, όπως και η κόρη της Μαρία, ήταν μοναχές στη Μονή Μυρελαίου στην Κωνσταντινούπολη (σήμερα είναι τέμενος και βρίσκεται στην περιοχή Λαλελί) και η απεικόνιση των Μυροφόρων στο χειρόγραφο Ευαγγελιτάριο θύμιζε μάνα και κόρη όταν επισκέπτονταν τον τάφο του Ισαάκιου Α΄. Το χειρόγραφο αυτό, που θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα της μεσοβυζαντινής εποχής, ήταν αρχικά στη Μονή Στουδίου, που χρονολογείται στον 5ο αιώνα -νεότερο από την Αγία Σοφία- και είναι το παλαιότερο θρησκευτικό οικοδόμημα της Κωνσταντινούπολης, που από το 2013 έχει ανακαινιστεί και μετατραπεί σε τέμενος. Από τη Μονή Στουδίου, μέσω δωρεάς, έφτασε στο Άγιον Όρος και στη Μονή Διονυσίου.



Αυτό το διάστημα κυκλοφορεί -στα ιαπωνικά προς το παρόν- το νέο βιβλίο του Μασούντα για την εικόνα της Ανάληψης του Χριστού, κρητικής τεχνοτροπίας του 15ου αιώνα, αγιογραφημένη από τον Ανδρέα Ρίτζο, η οποία εκτίθεται ως δωρεά ιδιώτη στο Μουσείο Δυτικής Τέχνης του Τόκιο.


Ο Ανδρέας Ρίτζος ήταν ο σημαντικότερος ζωγράφος εικόνων στην Κρήτη το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα. Φιλοτέχνησε αγιογραφίες από το 1451 ως το 1492, χρονιά που πέθανε και η τεχνοτροπία του ήταν ένας συγκερασμός της βυζαντινής και της λατινικής. Το περίεργο είναι πως δεν έχουν βρεθεί ως σήμερα, ενυπόγραφα έργα του στην Κρήτη και το σύνολο της παραγωγής του βρίσκεται στην Πάτμο και στην Ιταλία.

Ένας επίσης σπουδαίος Ιάπωνας Βυζαντινολόγος είναι ο Χιροφούμι Σουγκαβάρα (Hirofumi Sugawara), ο οποίος διδάσκει Ιστορία της Τέχνης στο πανεπιστήμιο Kanagawa στην περιοχή της Γιοκοχάμα και τούτες τις μέρες βρίσκεται για έρευνα στην Καππαδοκία. Τον περασμένο μήνα ο Σουγκαβάρα έκανε μία ακόμη επίσκεψη στη Θεσσαλονίκη, μίλησε σε εκδήλωση του Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών και ταξίδεψε για πρώτη φορά στο Άγιον Όρος. Και αυτός γνωρίζει πολύ καλά ελληνικά, μιλάει και γελάει δυνατά, καπνίζει αρειμανίως και οι φίλοι τον αποκαλούν «Ο Ελληνάρας».


Ο Σουγκαβάρα κατά την πρόσφατη ομιλία του στο ΚΒΕ στη Θεσσαλονίκη
 

Η Ιαπωνία μελετά το Βυζάντιο

«Η μελέτη του Βυζαντίου στην Ιαπωνία, αν και αρχικά περιορισμένη, έχει εξελιχθεί και αναπτυχθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια, με σημαντικά βήματα στον τομέα των βυζαντινών σπουδών και της εκμάθησης της βυζαντινής τέχνης και ιστορίας. Στηρίζεται σε μια σειρά σημαντικών ακαδημαϊκών επιτευγμάτων και πολιτιστικών ανταλλαγών, ενδεικτικά της διαρκούς αφοσίωσης των Ιαπώνων μελετητών στη βυζαντινή κληρονομιά», λέει στη Voria, ο Θανάσης Σέμογλου, καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ.



Ο καθηγητής του ΑΠΘ, Θανάσης Σέμογλου, με τον Ιάπωνα βυζαντινολόγο, Τομογιούκι Μασούντα στη Μονή Δαφνίου στο Χαϊδάρι
 

«Το Βυζάντιο και οι σπουδές στην Ιαπωνία. Μία ιστορική αναδρομή με έμφαση στο σήμερα», ήταν το θέμα της εισήγησης που έδωσε την Παρασκευή ο κ. Σέμογλου στην Επιστημονική Ημερίδα του Κέντρου Βυζαντινών Ερευνών για την «Επίδραση του Βυζαντινού Πολιτισμού στον σύγχρονο κόσμο».

Σύμφωνα με τον κ. Σέμογλου, οι βυζαντινές σπουδές στην Ιαπωνία άρχισαν να οργανώνονται στα τέλη της δεκαετίας του 1950, αρχικά επικεντρωμένες στις μελέτες του Βυζαντίου ως μέρος της «Μεσαιωνικής Ιστορίας της Ανατολικής Ευρώπης», χωρίς ξεχωριστή αναγνώριση του αντικειμένου ως αυτόνομου επιστημονικού πεδίου. Στην αρχή, οι Ιάπωνες μελετητές στράφηκαν κυρίως στην ανάλυση έργων άλλων ακαδημαϊκών και στις δυτικοευρωπαϊκές προσεγγίσεις του Βυζαντίου.
Σύντομα, ωστόσο, επιδίωξαν να αναπτύξουν τις δικές τους θεωρίες, επικεντρωμένες στην ιδιαίτερη φύση του βυζαντινού πολιτισμού και της κοινωνίας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις έρευνες για τη φεουδαρχία στο Βυζάντιο, οι οποίες υπήρξαν σημαντικός τομέας της ιαπωνικής έρευνας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960.

«Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970, οι Ιάπωνες ακαδημαϊκοί εμβάθυναν σε τομείς όπως η βυζαντινή τέχνη, η πολιτική ιστορία, η ναυτική ιστορία και οι κοινωνικοοικονομικές δομές του Βυζαντίου. Αξιοσημείωτη ήταν η συμβολή της καθηγήτριας Sahoko Tsuji, η οποία ανέλαβε τη μετάφραση σημαντικών έργων και έγραψε κείμενα για την εικονομαχία και τη βυζαντινή τέχνη, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα στις σπουδές του Βυζαντίου στην Ιαπωνία», είπε ο κ. Σέμογλου.

Πρόσθεσε δε πως η σημαντική ώθηση στις βυζαντινές σπουδές ήρθε με την επίσκεψη του γνωστού Βυζαντινολόγου Hans-Georg Beck το 1975, ο οποίος παρουσίασε νέες θεωρίες και ερωτήματα για το Βυζάντιο. Οι μελέτες και οι διαλέξεις του επηρέασαν βαθιά τη νέα γενιά Ιαπώνων ερευνητών.

Από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, οι Βυζαντινές σπουδές στην Ιαπωνία γνώρισαν ανάπτυξη και ωρίμανση, με ερευνητές να εστιάζουν σε τομείς όπως η πολιτική ιστορία του Βυζαντίου η θρησκεία, και η κοινωνική δομή της αυτοκρατορίας. Το έργο των μελετητών από την Ιαπωνία στις βυζαντινές σπουδές έχει επεκταθεί, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες για τη δημοσίευση βιβλίων, μελετών και εκθέσεων που αφορούν τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Στο πλαίσιο των βυζαντινών σπουδών, το πανεπιστήμιο Waseda και άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα στην Ιαπωνία έχουν γίνει κέντρα για τη μελέτη της βυζαντινής τέχνης, με εξέχουσες προσωπικότητες, όπως ο καθηγητής Τομογιούκι Μασούντα, που έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της έρευνας για τη βυζαντινή εικονογραφία και την τέχνη. «Η δραστηριότητα αυτή αποδεικνύει τη σημασία των βυζαντινών σπουδών στην Ιαπωνία, η οποία παρά τις γεωγραφικές και πολιτισμικές αποστάσεις από το Βυζάντιο, έχει αναπτύξει μια μοναδική και πολυδιάστατη σχέση με την ιστορία και τον πολιτισμό του», κατέληξε ο κ. Σέμογλου.














Πέμπτη 6 Αυγούστου 2020

ΤΟ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙ ΚΑΙ Η ΡΩΣΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Άγιον Όρος. Δεύτερη ταινία: "Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου." Παραγωγή ...


Ο ΙΘ΄αιώνας σημαδεύεται από την διαμόρφωση έντονης εθνικής ταυτότητας των λαών της χερσονήσου του Αίμου. Η αφύπνιση αυτή έλαβε έντονο φυλετικό χρώμα, χάρη στην ιδεολογία του πανσλαβισμού, που απέβλεπε στην ίδρυση σλαβικής ομοσπονδίας με τη Ρωσία ως big brother.

Με το τέλος του Κριμαϊκού πολέμου (1856) φυτρώνουν στη Μακεδονία τα σπέρματα της εθνικής διαπάλης, ενώ η μεγάλη δύναμη του Βορρά μετά την ελάττωση του πολιτικού της γοήτρου στο ευρωπαϊκό χώρο εφαρμόζει με εντυπωσιακά αποτελέσματα τη νέα πολιτική, την εμπνευσμένη από το όραμα του πανσλαβισμού, έχοντας επίκεντρο των βλέψεών της την Μακεδονία.

Ως ύλη και όργανο του πανσλαβισμού χρησιμοποιήθηκε το θρησκευτικό συναίσθημα το οποίο άρχισε να υπηρετεί εθνικά και πολιτικά συμφέροντα. Για αυτό και ως μέθοδος της ρωσικής πολιτικής υιοθετήθηκε η ίδρυση εκκλησιαστικών καθιδρυμάτων, επανδρωμένων φυσικά από Ρώσους. Στους στόχους αυτής της πολιτικής ήταν φυσικό να περιληφθεί και το Άγιον Όρος.

Από τις πρώτες δεκαετίες του ΙΘ΄ αιώνα οι Ρώσοι άρχισαν να έρχονται αγεληδόν στο Άγιον Όρος, κυρίως δε στη μονή του Αγίου Παντελεήμονος, στην οποία εγκαθίστανται υπό τον όρο να αποσβέσουν το βαρύτατο χρέος που είχε αφήσει ο απελευθερωτικός αγώνας. Ύστερα από την εκρηκτική πλήθυνσή τους, και παρά τις σχετικές συμφωνίες για την παραμονή της μονής σε ελληνική διοίκηση, πέτυχαν την κατάληψή της. Στους επήλυδες αυτούς με το γόητρο της υλικής ισχύος, την έντονη εθνικιστική συνείδηση και τις τάσεις υπεροχής και κυριαρχίας φαινόταν ότι ανήκει το μέλλον του ιερού τόπου. Προς αυτούς προσέβλεπαν όλοι, αφού τα μοναστήρια ήσαν ερειπωμένα και κατάχρεα εξαιτίας της συμμετοχής τους στον απελευθερωτικό αγώνα. 

Πριν περιέλθει η μονή του Αγίου Παντελεήμονος πλήρως υπό ρωσικό έλεγχο, φαίνεται ότι περιελήφθη στο επεκτατικό σχέδιο η μονή του Κουτλουμουσίου, ως κατέχουσα προνομιακή θέση στο κέντρο της αθωνικής χερσονήσου και πλησίον της κεντρικής διοικήσεως του Όρους. Τα περιστατικά που αφορούν στην επιχείρηση εκρωσισμού της μονής ακροθιγώς αναφέρονται στην υπάρχουσα ελληνική βιβλιογραφία, έχουν διατηρηθεί στη ζωντανή παράδοση της μονής, αλλά ταυτόχρονα μαρτυρούνται από έγγραφα που φυλάσσονται στο αρχείο της.

Η προσπάθεια άρχισε στα 1860, μια εποχή ιδιαίτερα σημαντική και δύσκολη για το μοναστήρι. Προ τεσσάρων ετών η μονή είχε επανέλθει στην κοινοβιακή τάξη και αγωνιζόταν να ανασυγκροτηθεί πνευματικά και διοικητικά μετά από τέσσερεις αιώνες ιδιόρρυθμου βίου. Μετά την κοίμηση του πρώτου ηγουμένου, του γηραιού Νικάνδρου, και μια εκτεταμένη πυρκαϊά που κακέκαυσε την βόρεια πτέρυγα το 1856, βρέθηκε η κατάλληλη ευκαιρία για την παρείσδυση αρχικώς του φιλορωσικού στοιχείου. Ομολογουμένως οι συνθήκες δεν ήταν ευνοϊκές σε έξωθεν επεμβάσεις διότι στην αδελφότητα, η οποία είχε διαποτιστεί από το κοινοβιακό πνεύμα, και δεν ήταν εύκολη η πρόκληση διχασμού, πολλώ μάλλον όταν ο εφησυχάζων στη Νέα Σκήτη ενάρετος ιερομόναχος Ιωάσαφ εκλέχθηκε παμψηφεί και κλήθηκε να αναλάβει το τιμόνι του κοινοβίου.

Για τα σχέδια της πανσλαβιστικής πολιτικής μόνη ελπίδα απέμεινε η παύση του Ιωάσαφ. Τούτο έγινε με τον προσεταιρισμό της Ιεράς Κοινότητος, αφού μόνον αυτή μπορούσε να βρει τρόπους ώστε να προβεί σε παρόμοια ενέργεια.

Αφορμή έδωσε η κατασκευή υδρόμυλου, από την οποία προέκυψε διαφορά με τη μονή Παντοκράτορος σχετικά με τη διανομή του νερού. Τη διαφορά αυτή εκμεταλεύτηκε η ρωσική πλευρά και με παρέμβαση του στρατηγού Σεβαστιάνωφ, που διέμενε στη Σκήτη του Σεραγίου, έπεισε αντιπροσώπους της Ιερά Κοινότητος να καταδικάσουν τη μονή. Κι όχι μόνο αυτό. Η απόφαση περιλάμβανε την έκπτωση του ηγουμένου Ιωάσαφ και δύο προϊσταμένων, και την εγκατάσταση ως ηγουμένου του ρωσόφιλου ιερομονάχου Αμφιλοχίου από την μονή του Αγίου Παντελεήμονος, διερμηνέα και προστατευόμενου του στρατηγού Σεβαστιάνωφ, ο οποίος αργότερα έγινε μητροπολίτης Πηλουσίου.

Η αυθαίρετη αυτή ενέργεια προκάλεσε έντονη την αντίδραση της Κουτλουμουσιανής αδελφότητος, η οποία απέστειλε αντιπροσωπία στις Καρυές να καταθέσει τη διαμαρτυρία της Μονής και την άρνηση αναγνωρίσεως της ιεροκοινοτικής πράξεως. Απροσδόκητα όμως οι αντιπρόσωποι της μονής φυλακίστηκαν στον πύργο των Καρυών, ενώ μέλη της Ιεράς Κοινότητος μαζί με τον Τούρκο Καϊμακάμη κατευθύνθηκαν προς το μοναστήρι προκειμένου να εφαρμόσουν παντί τρόπω την απόφασή τους. Ο Αρχιμανδρίτης Χριστοφόρος Κτενάς, αρχιγραμματέας της Ιεράς Κοινότητος, καταγράφει ένα ιλαρό περιστατικό, που έλαβε χώρα ύστερα από μια ευφυή επινόηση των Κουτλουμουσιανών πατέρων. Εκμεταλλευόμενοι την επτανησιακή τους προέλευση οι πατέρες δεν έκλεισαν την πύλη της Μονής. Αντιθέτως την άνοιξαν διάπλατα. Και υποδέχθηκαν τους επισκέπτες έχοντας απλωμένη κατά πλάτος και μήκος της πύλης πελώρια Αγγλική σημαία, ενώ επίσης Αγγλικές σημαίες κυμάτιζαν  στις επάλξεις. Τούτο προκάλεσε φόβο και αναστολή στον Τούρκο διοικητή, ο οποίος και άφησε ελεύθερους τους Κουτλουμουσιανούς πατέρες.

Ο στρατηγός Σεβαστιάνωφ δίχως καθυστέρηση αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη, προκειμένου με τη μεσολάβηση του ρώσου πρέσβη και υπέρμαχου της πανσλαβιστικής ιδέας Ιγνάτιεφ να ασκήσει πίεση στο Πατριαρχείο για την στερέωση το νέου ηγουμένου. Το ίδιο όμως έκαναν και οι αντιπρόσωποι της μονής. Με παραστάσεις προς τον Άγγλο πρόξενο της Θεσσαλονίκης, την Αγγλική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, πέτυχαν την επαναφορά της τάξεως και την αποκατάσταση του κανονικού ηγουμένου κατ΄ εντολής της τουρκικής κυβερνήσεως.

Στο πατριαρχικό επικυρωτικό της ηγουμενείας του Ιωάσαφ έγγραφο γίνεται αναφορά στις παράλογες επεμβάσεις ακουσίως και εναντίον της βουλήσεως της ολομελείας των πατέρων. Αντίστοιχη επιστολή αποστέλλεται και προς την Ιερά Κοινότητα, στην οποία η Σύνοδος δεν κρύβει την ανησυχία της για τους βεβιασμένους τρόπους, και συνιστά στους αντιπροσώπους να απέχουν “παντός κινήματος ενοχλητικού και πάσης επεμβάσεως και καταχρήσεως”, ώστε να μην επαναληφθούν “οι ολέθριες και αθέμητες εκείνες σκηνές”.

Έτσι τελείωσε η υπόθεση αυτή, όχι όμως και οι δοκιμασίες. Παρά την αποτυχία της παραπάνω προσπάθειας η μονή δεν βγήκε τόσο εύκολα από το στόχαστρο της ρωσικής πολιτικής. Μεγάλο μέρος της αλληλογραφίας της μονής αναφέρεται στα προβλήματα που προέκυψαν από τον οικονόμο και καταχραστή των Κουτλουμουσιανών κτημάτων στη Ρουμανία Αρχιμανδρίτη Αθανάσιο, Βούλγαρο το γένος, ο οποίος κατακρατούσε τις ετήσιες προσόδους. Ο Ιωάσαφ κατέφυγε στον πατριάρχη Ιωακείμ Β΄ και κατάφερε την παύση του Αθανασίου, ο οποίος υποστηριζόταν από ισχυρούς της χώρας. Ο Αθανάσιος όμως αφού έφτασε στην Πόλη κατόρθωσε να μεταπείσει τον Πατριάρχη, ο οποίος μπροστά στην άρνηση του ηγουμένου να αποκαταστήσει πάλι στη θέση του τον Αθανάσιο χωρίς τη γνώμη της αδελφότητας, απείλησε με ριζική μεταρρύθμιση του καθεστώτος της μονής, ενώ ακολούθησε η παύση του ηγουμένου επί προφάσει της αγγλικής υπηκοότητος. Ο συντάκτης του χρονικού αποδίδει το σχεδιασμό της ενέργειας στον πανίσχυρο ρώσο πρέσβη Ιγνάτιεφ, ο οποίος έφερε βαρέως την προηγούμενη ήττα.

Μετά την πτώση του Ιωακείμ Β΄ και με ενέργειες του Άγγλου πρέσβη στην Κωσταντινούπολη επανήλθε για δεύτερη φορά ο Ιωάσαφ και μαζί του η τάξις, και “αποκασταθέντων των σχέσεων μετά της Κοινότητος η διοίκησις της μονής ελειτούργει κανονικώς, εις εαυτήν περισυλλεγείσα και προσπαθούσα να επουλώση τας χαινούσας εκ των αυθαιρέτων επεμβάσεων πληγάς”. Το γράμμα της μονής προς τον πρέσβη μαρτυρεί την βεβαιότητα της αδελφότητας για την παρασκηνιακή ανάμειξη της ρωσικής πολιτικής και σε αυτήν την υπόθεση, αναφερόμενο σε “πονηρά σπείρα, ίδια επιδιώκουσα συμφέροντα και ξένους πολιτικούς πραγματοποιούσας σκοπούς”.

Έτσι, η πανσλαβιστική ιδέα δεν κατόρθωσε εν τέλει να επηρεάσει την πορεία και τον χαρακτήρα του Κουτλουμουσίου.

Ο πατριάρχης Μελέτιος Μεταξάκης γράφει ότι “είναι προτιμότερο να παρατρέχουμε τέτοιες συγγραφές”. Ωστόσο, η πανσλαβιστική ιδεολογία και η προπαγάνδα του “μεγάλου αδελφού” έχουν επανέλθει επιθετικά, παρασύροντας με το ευλαβικό τους πρόσωπο και Έλληνες κληρικούς και λαϊκούς. Κάτω από τέτοιες συνθήκες είναι καλό να αναζητάμε την αλήθεια της ιστορίας, διότι αυτή μπορεί να μας προστατεύσει από συγχύσεις και λανθασμένες συμπεριφορές και επιλογές.

Νικόλαος Κουτλουμουσιανός, ιερομόναχος

Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2018

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΝΟΜΑΤΟΔΟΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ



Το Άγιον Όρος είναι φυσικό και πνευματικό τμήμα της Μακεδονίας, και στις αρχές του 20ού αιώνα αγωνίσθηκε ενάντια στην θέληση μεγάλων δυνάμεων προκειμένου να παραμείνει μέρος της Ελληνικής επικράτειας. Έχει λοιπόν λόγο να παρεμβαίνει σε πολιτικά δρώμενα που θίγουν όσα οι Έλληνες και οι πνευματικοί απόγονοι του Αλεξάνδρου Μακεδόνες κατόρθωσαν στην νεότερη ιστορία. Έτσι, με αφορμή τις διαπραγματεύσεις της Ελληνικής Πολιτείας με τα Σκόπια για την αναγνώριση ονομασίας τους, η Μονή μας προβαίνει στην διατύπωση των ακόλουθων θέσεων.

Δεν κατανοούμε γιατί ένα όνομα που ιστορικά και πολιτιστικά ανήκει σε ένα έθνος και κράτος πρέπει να παραχωρηθεί σε ένα άλλο κράτος (ή μάλλον πολυεθνικό κρατίδιο), οι πολίτες του οποίου ουδεμία σχέση έχουν ιστορική, φυλετική ή πολιτιστική, με το όνομα αυτό. Και είναι ευρύτατα γνωστό και πολλαπλώς επαληθευμένο ότι οι πληθυσμοί του κράτους των Σκοπίων δεν έχουν σχέση με αυτό που εκπροσωπεί ο όρος Μακεδονία και συνεπώς δεν μπορούν να διεκδικούν για την κρατική τους υπόσταση όνομα που να περιέχει την συγκεκριμένη λέξη.

Εκείνο που κατανοούμε με απλό αλλά καταρτισμένο νου είναι ότι η εσπευσμένη αυτή κίνηση αναγνώρισης γίνεται για λόγους πολιτικούς και οικονομικούς, οι οποίοι ούτε τιμούν ούτε συμφέρουν ούτε στοιχούν με τα δίκαια της Ελλάδας και των απανταχού Μακεδόνων. Αντιθέτως, ενδεχόμενη Ελληνική αναγνώριση του ονόματος σε επικράτεια σλαβικών πληθυσμών θα χρησιμοποιηθεί για να αποθρασύνει την κολοσσιαία προπαγάνδα και να τροφοδοτήσει το αλυτρωτικό, ψευδομακεδονικό ιδεολόγημα των γειτονικών χωρών.

Είναι ηλίου φαεινότερον ότι και μια σύνθετη ονομασία βαπτίζει Μακεδόνες τους μη Μακεδόνες. Καμιά σύνθετη ονομασία δεν καθιστά ουσιαστικά διακριτό το κράτος των Σκοπίων από την Μακεδονία. Και καμιά σύνθετη ονομασία δεν θα παραμείνει σύνθετη, αφού ούτως ή άλλως το όνομα Μακεδονία χρησιμοποιείται σήμερα για τα Σκόπια σε όλον τον κόσμο και το όνομα «Μακεδόνες» για τους πολίτες του. Η επίσημη αναγνώριση θα ανοίξει την πόρτα σε ένα μεγάλο κίνδυνο: να διαγραφεί από τους Έλληνες η ταυτότητα του Μακεδόνος, από τον χάρτη της Ελλάδος η Μακεδονία, αλλά και ο ίδιος ο ελληνομακεδονικός πολιτισμός από τις σελίδες της Ελληνικής ιστορίας. Αφού το όνομα θα έχει μετατεθεί, θα έχει δικαιολογημένα μεταφέρει μαζί του, ως τίτλος ιδιοκτησίας, όλα τα δικαιώματα. Κανένα αντάλλαγμα δεν θα μπορεί να σταθεί μπροστά σ’ αυτή την απώλεια, και προσευχόμεθα να μη φανούμε άξιοι τέτοιας μοίρας.

Θεωρούμε, λοιπόν, κι εμείς, μαζί με τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, ότι πρέπει η Ελληνική Πολιτεία να επιμείνει στην συμφωνημένη εθνική κοινή γραμμή πλεύσης σε μια ονομασία στην οποία δεν θα περιέχεται η λέξη «Μακεδονία» ή παράγωγό της.

Οι παραπάνω θέσεις δεν έχουν πρόθεση να θίξουν ούτε την αξιοπρέπεια ούτε την ιστορία του λαού των Σκοπίων, το μεγαλύτερο τμήμα του οποίου είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Πρόθεση έχουν να προστατεύσουν τους λαούς (και τις εκκλησίες) από το να μετατραπούν σε όργανα για την εξυπηρέτηση πολιτικών ή, ακόμη χειρότερα, ξένων συμφερόντων, μέσα από ανώφελες συγχύσεις, κρίσεις και περιπέτειες στην ευρύτερη επικράτεια των Ορθοδόξων.

Αν οι πολίτες των Σκοπίων αγαπούν τόσο πολύ την παράδοση του Αλεξάνδρου και του Αριστοτέλη, μπορούν να μετέχουν της Ελληνικής παιδείας, και τότε όλοι πνευματικά θα είμαστε και Μακεδόνες και Έλληνες και θα χαιρόμαστε μια παγκόσμια κληρονομιά που αποτελεί το απόσταγμα των ανθρωπιστικών αξιών. Πάνω απ’ όλα όμως αξιοπρέπειά μας είναι η κοινή ευλογία και η ευθύνη της Ορθόδοξης πίστης και παράδοσης, που ενώνει τις φυλές, τα έθνη και τους πολιτισμούς στο όνομα και στο σώμα του Χριστού.

12 Ιανουαρίου 2018

Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου

Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος και οι συν εμοί εν Χριστώ αδελφοί

πηγή 

Δευτέρα 13 Νοεμβρίου 2017

Κι έφαγαν και έκλαιαν

Αποτέλεσμα εικόνας για Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού

«Μου εδιηγείτο ο παππούς» λέει κάποτε σε μία ομιλία του ο μακάριος Γέρων Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός , αναφερόμενος σε μία διήγηση του πολυαγαπημένου Γέροντα του, Ιωσήφ του Ησυχαστού, «που πήγαινε στα Καυσοκαλύβια να μάθει εργόχειρο κι είχε εκεί κάτι γεροντάκια που δεν ήξεραν καν το λάδι, ότι, δηλαδή, γίνεται κατάλυσις ελαίου!».
«Ήταν ασκητές» μεταφέρει τη διηγήση ο Ιωσήφ ο Βατοπαιδινός, «και σιγά σιγά τους έπεισαν κάθε Σαββατοκύριακο να βάζουν από μία κουταλιά λάδι, διότι τα φαγητά ήταν τέσσερα: φακές, ρεβίθια, φασόλια και κουκιά. Αυτά ήταν, δεν ήταν τίποτε άλλο. Και κάθε εβδομάδα είχαν ένα είδος από αυτό το φαγητό και το Σαββατοκύριακο έβαζαν και μία κουταλιά λάδι».
«Μία φορά» λέει, τώρα, ο Γέρων Ιωσήφ, όπως ακριβώς τους το μετέφερε ο Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής, «επειδή ήταν τόσο ταλαιπωρημένα τα γεροντάκια, έπιασε ο Γέροντας και τους έβρασε λίγο καλαμπόκι, μπομπότα, που λένε, και αφού το έβρασε, έσκασε αυτό και του έριξε λίγο σωρώπι μέσα. Είχε κάτι παλιοζάχαρες σε ένα κουτί μέσα, είχε σκουριάσει, σαν αίμα ήταν, ποιος ξέρει, τους το έδωσαν οι Ρώσοι παλιά και δεν ήξεραν τι να το κάνουν. Κι έπιασε ο Ιωσήφ ο Ησυχαστής κι έλιωσε εκείνην τη ζάχαρη, την έκανε σωρώπι και το έριξε στην μπομπότα τη σκασμένη».

«Κι έφαγαν και έκλαιαν από τη χαρά τους!!» λέει με έμφαση ο παππούς, μεταφέροντας αυτή τη θύμηση του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού.
«Πρώτη φορά είδαν και αυτοί ότι υπάρχει γλύκασμα στη ζωή των ανθρώπων!!...
Έκλαιαν από χαρά, σαν μωρά έκαναν!!».

http://trelogiannis.blogspot.de/2017/11/blog-post_949.html




Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου 2017

Οι δύο φλόγες που δε χώρισαν ποτέ



Ο Γέρων Αιμιλιανός ήταν είκοσι δύο χρόνια μικρότερος από τον παπά Εφραίμ τον Κατουνακιώτη, κι όμως η Υπεραγία Θεοτόκος είχε κρίνει ότι εκείνος ο ιερομόναχος ήταν σε θέση να αντιληφθεί τα βιώματα του σπουδαίου αγιορείτη, κι όπως αργότερα εξομολογούνταν ο παπά Εφραίμ:
«Οι καρδιές μας έγιναν ένα και συναντιόμαστε σαν δύο φλόγες που ανεβαίνουν στον ουρανό!».

Στην πρώτη εντύπωση, ο παπά Εφραίμ είχε παρεξηγήσει τον μετέπειτα Γέροντα Αιμιλιανό τον Σιμωνοπετρίτη. Τον είχε δει κάπως καλοφτιαγμένο, του φάνηκε κάπως «σιδερωμένος», ατσαλάκωτος που λέμε, έμοιαζε κάπως σαν πριγκιπόπουλο, ώστε είπε από μέσα του:
«Ε, καλά, ένας παπάς σαν τους άλλους που ήρθε να συζητήσουμε για προσευχή! Με σιδερωμένα ράσα και πουκάμισο! Άντε, να του δώσω ένα λουκούμι και να φύγει!».

Ο Γέρων Αιμιλιανός, έτσι όπως ήταν από τη φύση του καλοσυνάτος, ευγενής, ολόλαμπρος, έβγαλε με σεμνότητα τον σκούφο του, καθήμενος σεβαστικά απέναντι στον Γέροντα Εφραίμ.
«Είμαι ηγούμενος στα Μετέωρα» συστήθηκε ο Γέρων Αιμιλιανός. Φαινόταν ότι είχε έρθει με λαχτάρα για να συζητήσει με τον παπά Εφραίμ περί νοεράς προσευχής.

«Στα Μετέωρα πολύς κόσμος» αποκρίθηκε ο παπά Εφραίμ, ίσως ακόμη με μία άρνηση μέσα του για εκείνον τον απρόσμενο επισκέπτη. «Να έρθετε στο Άγιον Όρος» προτίμησε να πει.
Κάτι, όμως, ειδοποιούσε τον παπά Εφραίμ, μέσα του ενδομύχως, ότι κάπως είχε αδικήσει στην κρίση του εκείνον τον νεαρό ηγούμενο από τα Μετέωρα, ο οποίος, εξάλλου, είχε κοπιάσει αρκετά, μαζί με άλλους δύο, για να έρθουν σε συνάντηση μαζί του.

«Μήπως τον αδικώ τον άνθρωπο;» συλλογίστηκε ο παπά Εφραίμ. Πήγε να φέρει το λουκούμι για το κέρασμα, ενώ μέσα του βαρούσε μία πολύ βαριά αμφιβολία. «Και δεν παίρνω μια πληροφορία;» είπε για να σιγουρευτεί.
Πήγε ο παπά Εφραίμ παραμέσα στο εκκλησάκι του, στην εικόνα της Παναγίας, έχοντας βάλει για σκοπό να πάρει οπωσδήποτε «πληροφορία» περί του πατρός Αιμιλιανού, αυτουνού του μουσαφίρη του απέξω, του ατσαλάκωτου απ’ τα Μετέωρα.
Έκανε δυο, έκανε τρεις μετάνοιες ο παπά Εφραίμ, είπε μετά προς τη Θεοτόκο: «Παναγία μου, να του μιλήσω, ή θα χάσω τα λόγια μου;».
Ακούει, τότε, ο Εφραίμ ο Κατουνακιώτης την ίδια την Υπεραγία Θεοτόκο να του αποκρίνεται μέσα από την εικόνα Της:
«Βρήκες δεύτερον Γέρο Ιωσήφ. Μίλα!!» του λέει.
[Αναφέρονταν η Θεοτόκος στον μακάριο Γέροντα Ιωσήφ τον Ησυχαστή, τον αετό των αετών του Αγίου Όρους κατά το πρώτο ήμισυ του 20ου αιώνος και εκλιπόντα πνευματικό πατέρα του παπά Εφραίμ] .
Αναστατώθηκε ο παπά Εφραίμ. Ω, ίδρωσε! Τρόμαξε. «Ω, εγκλημάτησα κατά του εαυτού μου!!» είπε με τρομάρα. Έτρεξε έξω, πήρε μαζί του τον πατέρα Αιμιλιανό και τον έχωσε μέσα στο εκκλησάκι. Θα πρέπει να συζήτησαν κάμποσες ώρες μεταξύ τους και από τότε δε χώρισαν ποτέ τους.
Ο παπά Εφραίμ ο Κατουνακιώτης έλεγε συχνά γι’ αυτόν τον θεόσταλτο των Μετεώρων: «Βρήκα τον απολεσθέντα Γέροντά μου, έναν άλλο Γέρο Ιωσήφ, τον χρυσόγλωσσο και σεβαστό Γέροντα Αιμιλιανό!».
Άλλοτε, είπε για τον Αιμιλιανό: «Αυτός, παιδί μου, είναι ευωδία».

ΠΗΓΕΣ
- Γέρων Αθανάσιος Σιμωνοπετρίτης, Ομιλία για τον Γέροντα Εφραίμ τον Κατουνακιώτη και άλλους σπουδαίους Γέροντες της Ορθοδοξίας στη Σχολή Γονέων Ανοικτού Πανεπιστημίου Κατερίνης, Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου 2008. Βιντεοσκόπηση ανηρτημένη στο διαδίκτυο [youtube.com] υπό τον τίτλο «Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης». https://www.youtube.com/watch?v=xwYJCH9V2rg

- Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης, Έκδοση Ι. Ησυχαστηρίου «Άγιος Εφραίμ» Κατουνάκια Αγίου Όρους, Α’ Έκδοση, 2000, σ. 91-92
 Κώστας Παναγόπουλος, costasp247@gmail.com

https://proskynitis.blogspot.gr/2017/09/blog-post_79.html


Σάββατο 1 Ιουλίου 2017

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΤΡΙΣΣΑΣ



Ἡ παρουσία τῆς Παναγίας εἶναι ἰδιαίτερα αἰσθητὴ στὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ στὶς ζωὲς ἐκείνων ποὺ τὴν ἐπικαλοῦνται. Ἡ μορφή της διακατέχει τὴν ὕπαρξή μας, ἐμπνέει, παρηγορεῖ, παιδαγωγεῖ. Ἄλλοτε ἡ ἴδια αὐτοπροσώπως, ἄλλοτε μέσα ἀπὸ τὶς εἰκόνες της. Ἀναρίθμητα τὰ ὀνόματά της, ἀναρίθμητες οἱ εἰκόνες της, καὶ κάθε εἰκόνα μιὰ ἱστορία μὲ ἀναρίθμητα θαύματα. Μία ἀπὸ τὶς ὀμορφότερες εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς Γιάτρισσας ἢ Στυλαρινῆς, ποὺ κοσμεῖ τὸ Καθολικὸ τῆς Μονῆς τοῦ Κουτλουμουσίου.

Εἰκόνα τοῦ 14ου αἰώνα (μία ἀπὸ τὶς ὡραιότερες, λέγουν οἱ εἰδικοί, εἰκόνες τῆς Παλαιολόγειας περιόδου), βρισκόταν σὲ Κουτλουμουσιανὸ μετόχι στὸν Μαρμαρᾶ τῆς Προποντίδας. Ὀνομάσθηκε Γιάτρισσα, γιατὶ οἱ θεραπεῖες της τὴν κατέστησαν γιατρὸ ἀποκλειστικὸ τῆς περιοχῆς. Μετὰ τὰ δραματικὰ γεγονότα τοῦ 1922 τὸ μετόχι αὐτὸ ἐρημώθηκε καὶ ἡ εἰκόνα χάθηκε. Ἕνα νεαρὸ κορίτσι (ἡ μετέπειτα μοναχὴ Θεοδοσία) τὴν βρῆκε μετὰ άπὸ καιρὸ σὲ ἔρημη περιοχή, καὶ τὴν μετέφερε στὴν Ἀττική, ἀπὸ ὅπου μὲ ὑπόδειξη παλαιῶν γερόντων ἐστάλη στὸ Κουτλουμούσι. Οἱ Πατέρες τοῦ Κουτλουμουσίου τὴν τοποθέτησαν στὴν μικρὴ αἴθουσα ὅπου συνερχόταν ἡ Γεροντικὴ Σύναξη τῆς Μονῆς, καὶ ἐκεῖ τὴν φώτιζε μιὰ ἀκοίμητη κανδήλα.

Ἐδῶ καθιστᾶ μὲ ἄλλο τρόπο αἰσθητὴ τὴν παρουσία της. Στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ ’70, ὁ νέος τότε ἡγούμενος τῆς Μονῆς, κάποια βράδια ποὺ ἀποσυρόταν στὸ Κελλί του, ἄκουγε κρότους σὲ παράθυρα καὶ πόρτες, καθὼς καὶ βηματισμοὺς στὸν διάδρομο. Ἀφοῦ ἐπαναλήφθηκε τοῦτο γιὰ μερικὲς ἡμέρες, ἀνέφερε τὸ γεγονὸς σὲ ἕναν ἀπὸ τοὺς παλαιότερους γέροντες τῆς Μονῆς. «Ἄ, μὴν ἀνησυχεῖς», τοῦ ἀπάντησε πολὺ ἁπλὰ ἐκεῖνος, «συμβαίνει ὅταν σβήνει τὸ καντήλι της». Λίγες ἡμέρες ἀργότερα, κάποιος ἔμπορος προσκυνητὴς ἀπὸ τὰ μέρη ἐκεῖνα ἔτυχε νὰ βρεθεῖ ἀνυποψίαστος στὸ δωμάτιο τῆς Γεροντικῆς Συνάξεως, μὲ ἀφορμὴ μιὰ ἐμπορικὴ συναλλαγή. Μόλις ἀντίκρισε τὴν εἰκόνα, ἔκπληκτος ἔπεσε μὲ δάκρυα μπροστά της, λέγοντας «Παναγία μου, Γιάτρισσα». Τότε εἶπε στοὺς Πατέρες γιὰ τὰ μεγαλεῖα ποὺ εἶδαν χιλιάδες κόσμος στὸ μετόχι τοῦ Μαρμαρᾶ, γιὰ τὰ θαύματα σὲ Ἕλληνες καὶ Τούρκους, γιὰ τὰ χρυσὰ καντήλια ποὺ τὴ στόλιζαν, γιὰ τὸ ὅτι ἦταν ἡ γιατρὸς ὅλης τῆς περιοχῆς, γιὰ τὰ λαμπρὰ πανηγύρια της στὴν Κοίμηση καὶ στὴν Ζωοδόχο Πηγή. Τότε μὲ ἀπόφαση τῆς Μονῆς ἡ εἰκόνα μεταφέρθηκε στὸ Καθολικό, ὅπου καὶ δεσπόζει μέχρι σήμερα.

Ὁ βυζαντινὸς ἁγιογράφος κάτω ἀπὸ τὰ μεγάλα μάτια τῆς ἔνθρονης Παναγίας ζωγράφισε ἔντονους δακρυγόνους ἀσκούς. Προφανῶς γιὰ νὰ φανερώσει τὴ συγκέντρωση ὅλου τοῦ πόνου, ὅλων τῶν δακρύων στὴν ψυχὴ τῆς Θεοτόκου. Ἡ Μήτηρ τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄξια νὰ λέγεται πρέσβειρα τοῦ γένους μας. Εἶναι ὅμως καὶ ἡ ὁδηγήτρια, ποὺ μὲ τὸ δεξί της χέρι δείχνει τὸν Υἱό της. Ἔτσι, ὄχι μόνο μεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ μᾶς κατευθύνει στὸν δρόμο τῆς σωτηρίας.

Ἱερὰ Μονὴ Κουτλουμουσίου

πηγή 



Σάββατο 17 Ιουνίου 2017

Της Βασίλισσας του Ουρανού η Παράταξη (Σύναξη των Αγιορειτών Πατέρων)

Image may contain: 9 people, people standing

«Τη δευτέρα Κυριακή του Ματθαίου, την μνήμην εορτάζομεν πάντων των Οσίων Πατέρων, των εν Αγίω Όρει του Άθω λαμψάντων».


Όρη ιερά και, άγια υπάρχουν πολλά… Άγιο όρος και θεοβάδιστο, το Σινά. Εκεί δόθηκε από τον ίδιο το Θεό Σαβαώθ ο Νόμος στο δούλο Του τον Μωυσή. Άγιο όρος το Θαβώρ! Εκεί η Μεταμόρφωση του Ιησού υπήρξε για τους Αγίους Αποστόλους μια εμπειρία θεώσεως. Άγιο όρος το Όρος των Ελαιών, απ’ όπου ο Θεάνθρωπος ανελήφθη στους ουρανούς, «ίνα πέμψη τον Παράκλητον τω κόσμω» κ.λπ.
 Όμως εμείς όταν μιλάμε για «Άγιον Όρος», εννοούμε «τον αγιώνυμο Άθω, τον νοητό της Θεοτόκου και ωραίο παράδεισο». Το «Περιβόλι της Παναγίας», όπως απλά τον αποκαλούμε. Άθως. Άγιον Όρος, Περιβόλι της Παναγίας! Ένα βουνό και μια χερσόνησος, που έλαβε το όνομα της απ’ αυτό. Ένα τοπίο ελληνικό, αρκετά όμορφο βέβαια, μα όχι και μοναδικό στις φυσικές ομορφιές. Ένας ζωγράφος, ένας ποιητής, θα μπορούσε να ελκυσθεί ίσως περισσότερο από κάποιες άλλες γωνιές της ελληνικής γης. Κι όμως ο Άθως έχει μια δική του ομορφιά, μυστική, κρυμμένη από τα βέβηλα μάτια εκείνων που ως άφρονες λέγουν «εν τη καρδία αυτών: ουκ έστι Θεός» (Ψαλμ. 13: 1).

Η ομορφιά αυτή, η απρόσιτη σ’ όσους δεν διαθέτουν τις πνευματικές προϋποθέσεις, οφείλεται στα μυρίπνοα άνθη που άνθισαν στις υπώρειες του. Στα κρίνα τα αειθαλή και πανεύοσμα, που φύτρωσαν στις κοιλάδες του.

Στα δένδρα του τα ουρανομήκη και ευσκιόφυλλα, που αναβλάστησαν στα παράλιά του.
 Στο χορό, θέλω να πω, των Οσίων, των Ομολογητών, των Ιεραρχών και των Μαρτύρων, που στο διάστημα της υπερχιλιόχρονης χριστιανικής ιστορικής πορείας του ανέδειξε!
Στα ιερά καρδιοστάλακτα δάκρυα τους! Στους αλάλητους στεναγμούς της καρδιάς τους!
Στις θεοπειθείς ευχές τους! Στην ισάγγελη πολιτεία τους! Στην καλή ομολογία της Πίστεως! Στα τίμια μαρτυρικά αίματά τους!

 Η δεύτερη Κυριακή του Ματθαίου είναι ήμερα μνήμης, τιμής, εορτασμού και πανηγύρεως όλων εκείνων των φιλόθεων ψυχών, που με την κατά Θεόν άσκησή τους στον Άθωνα, με την καλή ομολογία της Ορθοδόξου Πίστεως, ή και το μαρτύριο ακόμη χάριν του Χριστού και της πατρώας ευσέβειας, «ευηρέστησαν Θεώ και ανθρώποις», έκλεισαν τον Ιερό εκείνο τόπο, δόξασαν την Εκκλησία, φώτισαν ολόκληρη την ανθρωπότητα, μας χάρισαν νέα, ακριβή σταθμά και μέτρα πίστεως και ευσέβειας!,..
 Ποιούς να μνημονεύσει πρώτα κανείς και ποιούς έπειτα; Τον Αθανάσιο, δομήτορα, κτήτορα της Λαύρας; Πέτρο τον επώνυμο του Άθω; Γρηγόριο τον Παλαμά, τον στύλο της Ορθοδοξίας; Νήφωνα τον ιεραπόστολο Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως; Συμεών τον Νεμάνια, που μετάλλαξε την επίγεια βασιλεία με την ουράνια; Κοσμά τον Πρώτο, τον Ιερομάρτυρα, και τους μαζί με αυτόν προμάχους της Ορθοδοξίας; Κοσμά τον Αιτωλό, τον Ισαπόστολο Φιλοθεΐτη; Μακάριο τον Διονυσιάτη Νεομάρτυρα; Τους διά πνιγμού τελειωθέντες Ιβηρίτες Οσιομάρτυρες; Τους ολοκαυτωθέντες Ζωγραφινούς; Νικόδημο τον Αγιορείτη, τον απλανή διδάσκαλο της Εκκλησίας; Ή μήπως τους ανώνυμους εκείνους κι άγνωστους -γνωστούς, όμως, πολύ καλά στο Θεό, των οποίων τα ιερά λείψανα «ως βοτάνη ανατέλλουν» σε κάθε γωνιά της αγιορείτικης γης και σκορπούν ευωδία και ιάματα; «Επιλείψει γαρ με διηγούμενον ο χρόνος…» (Εβρ. 11: 32).

 Τί να τιμήσει και τί να θαυμάσει κανείς περισσότερο; Τα δάκρυα της κατανύξεως ή τα αίματα του μαρτυρίου; Τους βαθυκάρδιους στεναγμούς της μετανοίας ή τα βασανιστήρια της ομολογίας; Την πτωχεία για τον Ιησού ή τον πλούτο της αρετής; Το βάθος της ταπεινώσεως ή το ύψος της Θεολογίας; Τους αγώνες κατά των παθών ή τα τρόπαια κατά των αιρέσεων και της ασεβείας; Τη συνέπεια της πράξεως ή τον πλούτο της θεωρίας; Την κατά κόσμον ασημότητα ή την εν Χριστώ μεγαλοσύνη; Το ατημέλητο της σάρκας ή τη λαμπρότητα της ψυχής; Την διά βίου σιωπή ή την κατά το μαρτύριο στεντόρεια ομολογία; Το χαροποιό πένθος ή τον γλυκασμό της θεοπτείας; Την εκκοπή κάθε ψεκτού πάθους ή το «παθείν τα θεία»; Τη νοερά προσευχή ή την με αγάπη διακονία; Την διά Χριστόν σαλότητα (τρέλλα) και μωρία ή την ένθεη σοφία; «Απορεί πάσα γλώσσα ευφημείν προς αξίαν»…

Αλλά η γιορτή των Αγιορειτών Αγίων, πέρα από την απόδοση της πρέπουσας τιμής στους ουρανοβάμονες αυτούς θείους άνδρες και επίγειους αγγέλους, έχει και μια άλλη διάσταση: Είναι ένας καθρέφτης. Ένας αδυσώπητος καθρέφτης για όλους εμάς! Για όλους που φέρουμε το υπεύθυνο όνομα «Χριστιανός Ορθόδοξος», κι ακόμα πιο πολύ για όσους φέρουμε το ίδιο με εκείνους σχήμα…

Αν «τιμή μάρτυρος», κατά τον πολύ τα θεια Χρυσόστομο, είναι η «μίμηση μάρτυρος», και εάν, κατά τον ίδιο, «εορτή είναι των αγαθών έργων η επίδειξη· της ψυχής η ευλάβεια· η προσοχή της ζωής μας», εκείνο στο οποίο μας καλεί ο πανηγυρικός εορτασμός των «του Άθω Πατέρων και αγγέλων εν σώματι», είναι προφανές και πασίδηλο…

Ένα τροπάριο της Λιτής της Ακολουθίας των Αγιορειτών Αγίων που είναι ύμνος και δέηση μαζί, θα ήταν νομίζω η καλύτερη κατακλείδα τούτων των γραμμών: «Όσιοι Πατέρες οι εν τω Όρει τούτω τους ασκητικούς αγώνας ανύσαντες, υμείς εκ νεότητος τον σταυρόν του Κυρίου αράμενοι, δι’ αυτού υμίν ο κόσμος εσταύρωται και αυτοί τω κόσμω· το μεν αισθητώς αυτού χωρισθέντες το δε, και νοητώς αυτώ νεκρωθέντες. Όθεν διπλήν ειδότες την πράξιν του σταυρού, διπλήν και την ανάβασιν προς αυτόν εποιήσατε, διά πράξεως και θεωρίας, εις την ενδεχομένην ανθρώποις ελάσαντες τελειότητα, και νυν εν ουρανοίς συνδοξασθέντες Χριστώ, ως και συμπαθόντες, πρεσβεύσατε υπέρ των ψυχών ημών».
(Όσιοι Πατέρες, σεις αγωνιστήκατε τους ασκητικούς αγώνες σε τούτο το όρος, σεις από τα νιάτα σας σηκώσατε στον ώμο τον Σταυρό του Χριστού και μ’ αυτόν ο κόσμος σταυρώθηκε για σας και σεις για τον κόσμο, μα και νοερά πεθάνατε για τον κόσμο. Λοιπόν διπλή την μάθατε την πρακτική του Σταυρού και διπλά ανεβήκατε στο ύψος του, με την πράξη και με την θεωρία και έτσι φθάσατε στην τελειότητα που μπορεί να φθάσει ο άνθρωπος. Και τώρα που βρίσκεστε στον ουρανό και δοξάζεστε μαζί με το Χριστό, αφού πάθατε και μαρτυρήσατε μαζί του, παρακαλέστε Τον για τη σωτηρία των ψυχών μας.)

Ιωσήφ, Μητροπολίτου Προικοννήσου, «Οσμή ζωής», εκδ. Άθως

https://proskynitis.blogspot.gr/2017/06/blog-post_65.html




Τετάρτη 7 Ιουνίου 2017

Τά τρία στοιχεῖα



Ναυπάκτου Ἱεροθέου: «Οἶδα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ»

 Μέ τήν ἐπίβλεψη τοῦ Καθηγητοῦ Παναγιώτη Χρήστου, ἕνα ὁλόκληρο καλοκαίρι, μέ ὁμάδα φοιτητῶν, ἐργασθήκαμε στίς βιβλιοθῆκες τῶν Ἱερῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Μετά τήν ἐργασία, μέ κάθε εὐκαιρία τρέχαμε μαζί μέ ἄλλους φοιτητές, σάν διψασμένα ἐλάφια,στά ἄλλα Μοναστήρια, τίς Σκῆτες καί τήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἀπολαμβάναμε τίς πολύωρες ἀγρυπνίες καί ἀκολουθίες, τίς συναντήσεις μέ τούς ἁπλούς μοναχούς, τίς μεγάλες πεζοπορίες στά εὐλογημένα μονοπάτια.

Μέσα μου, ὅμως, δημιουργεῖτο ἕνα πνευματικό κενό πού ὀφειλόταν σέ μένα. Ἀπό τήν μιά μεριά διάβαζα τά ἔργα τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μέ τήν καταπληκτική θεολογία, ἀπό τήν ἄλλη συναντοῦσα ἀσκητές τοῦ Ἁγίου Ὄρους μέ μεγάλη ταπείνωση, ἁπλότητα καί ἐλευθερία, χωρίς νά ἐκφράζουν αὐτήν τήν θεολογία πού συναντοῦσα στά κείμενα τῶν ἁγίων Πατέρων, τοὐλάχιστον ἔτσι ἐγώ θεωροῦσα.

Τήν ἐποχή ἐκείνη, ὅμως, ὑπῆρχαν διάφορα προβλήματα καί στήν ἐκκλησιαστική διοίκηση. .... ἐπικρατοῦσαν πάθη, ἀντιπαλότητες, ἐξουσιαστικές τάσεις. ....
Ἔτσι, ἔβλεπα μιά διάσταση μεταξύ τῆς θεολογίας πού διδασκόμουν στό Πανεπιστήμιο, τῆς ἁπλῆς ζωῆς τῶν ἀσκητῶν μοναχῶν, καί τῆς πολυπράγμονης καί πολυπαθοῦς διοίκησης τῆς Ἐκκλησίας. ....

Διερωτώμουν: «… Γιατί δέν μπορεῖ νά συνδεθῆ ἡ θεολογία μέ τήν ποιμαντική καί ἄλλοτε ὑπάρχει θεολογία χωρίς νά ποιμαίνη καί ἄλλοτε ὑπάρχει ποιμαντική χωρίς νά θεολογῆ; Πῶς συνδέεται ἡ ἡσυχαστική νηπτική παράδοση μέ τήν θεολογία; Γιατί νά μήν ὑπάρχουν σήμερα Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας;»…
Διακατεχόμενος ἀπό τά ἐρωτήματα, τά ὁποῖα πιό πάνω ἀνέφερα, καί ἐντυπωσιασμένος ἀπό τήν ἀνάγνωση τοῦ βιβλίου γιά τόν Γέροντα Σιλουανό ἀποφάσισα νά ἐπισκεφθῶ τό Μοναστήρι τοῦ Essex καί νά γνωρίσω τόν ὑποτακτικό τοῦ Γέροντος Σιλουανοῦ καί συγγραφέα τοῦ βιβλίου περί αὐτοῦ. Καί, φυσικά, ὅταν τόν γνώρισα, ὅπως θά καταγράψω πιό κάτω, διαπίστωσα ὅτι ἦταν αὐτό πού ζητοῦσα. Συγκέντρωνε στό πρόσωπό του καί τά τρία στοιχεῖα: ἦταν ἐμπειρικός θεολόγος, μέγας ἡσυχαστής καί διακριτικός Πνευματικός Πατέρας, γεμάτος στοργή καί ἀγάπη.

http://trelogiannis.blogspot.gr/2017/06/blog-post_98.html

Παρασκευή 14 Απριλίου 2017

«Καρδιά Πάσχα, νοῦς λάμπα, μάτια δάκρυα»



Μητρ. Ναυπάκτου  Ἱεροθέου

Θά ἤθελα νά σᾶς πῶ μία διήγηση ἀπό ἕναν σύγχρονο ἁγιορείτη μοναχό, ὁ ὁποῖος ἔζησε σέ ἕνα Φιλοθεϊτικό Κελλί τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί ὁ ὁποῖος γεννήθηκε στήν Ρωσία, στήν Πολτάβα, τό 1882, καί κοιμήθηκε τό 1965 στό Ἅγιον Ὄρος, στήν ἰδιόρρυθμη τότε Μονή Φιλοθέου.

Λεγόταν Αὐγουστῖνος μοναχός, γιά τόν ὁποῖο γράφει ὁ ἅγιος Παΐσιος στό βιβλίο πού συνέγραψε γιά τούς Γέροντες πού συνάντησε στά Μοναστήρια καί στίς Σκῆτες τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ὁ Γέροντας αὐτός, ὁ π. Αὐγουστῖνος, ζοῦσε μέσα στό πνεῦμα αὐτό πού σᾶς εἶπα προηγουμένως, γι’ αὐτό καί τό ἀναφέρω...

Τό διακόνημά του ἦταν νά συγκεντρώνη ὅλα τά γέρικα ζῶα τῆς περιοχῆς, τά ὁποῖα οἱ ἄλλοι μοναχοί –δέν εἶχαν αὐτοκίνητα τότε στό Ἅγιον Ὄρος, τουλάχιστον τότε, καί ὅλες οἱ ἐργασίες γίνονταν μέ τά μουλάρια– ὅταν αὐτά γερνοῦσαν καί δέν μποροῦσαν νά προσφέρουν καμμία ἐργασία, τά ἄφηναν στό δάσος νά τελειώσουν μόνα τους καί πολλές φορές κατασπαράσσονταν ἀπό τά θηρία καί ἀπό τούς λύκους κλπ.


Ἐκεῖνος, λοιπόν, λυπόταν αὐτά τά ζῶα, τά συγκέντρωνε καί τά γηροκομοῦσε...Ἦταν γηροκόμος καί νοσοκόμος τους. Τό ἔκανε ἀπό ἀγάπη καί εὐγνωμοσύνη, γιατί τόσα χρόνια ἐξυπηρετοῦσαν τούς μοναχούς στά ἔργα τους. Καί ὅταν ἀργότερα οἱ δυνάμεις του δέν τοῦ ἐπέτρεπαν νά ἀνταποκριθῆ στό ἔργο αὐτό καί χρειάστηκε ὁ γερο-Αὐγουστῖνος νά πάη στό γηροκομεῖο τῆς Μονῆς, ζήτησε νά ἀναλάβη κάποιος ἀπό τούς μοναχούς τό διακόνημα αὐτό.

Ἐπίσης, αὐτός ἔδειχνε πολύ μεγάλη ἀγάπη σέ κάθε προσκυνητή.
Εἶχε πολύ μεγάλη εὐαισθησία ἐσωτερική καί κάθε ἕναν πού συναντοῦσε τοῦ ἔκανε ἐδαφιαία, στρωτή μετάνοια. Καί ὅταν τοῦ ἔλεγαν: «Γιατί, Γέροντα, βάζεις ἐδαφιαία μετάνοια στούς λαϊκούς;» ἐκεῖνος ἀπαντοῦσε: «Γιατί ἔχουν τήν Χάρη τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος». Δηλαδή, ἔβλεπε σέ κάθε ὀρθόδοξο Χριστιανό τήν Χάρη τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος καί γι’ αὐτό τόν τιμοῦσε...
Φυσικά, δέν ἀρκεῖ νά ἔχη κανείς τήν Χάρη τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος, θά πρέπει αὐτή ἡ Χάρη νά εἶναι ἐνεργής, ζωντανή. Ἐκεῖνος, ὅμως, ἔβλεπε αὐτή τήν δυνατότητα τήν ὁποία ἔχει ὁ κάθε ὀρθόδοξος Χριστιανός νά γίνη ἅγιος, καί ὅσο ἁμαρτωλός καί ἄν εἶναι, μπορεῖ νά σωθῆ...
Κοινωνοῦσε τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων μέ πολλή ἀγάπη καί ζῆλο. Μάλιστα μία φορά αἰσθάνθηκε τήν θεία Κοινωνία ὡς σάρκα καί αἷμα, τόσο πολύ, πού τήν μασοῦσε γιά πολλή ὥρα. Καί ἐνῶ τήν μασοῦσε, συγχρόνως αἰσθανόταν μεγάλη ἀγαλλίαση στήν καρδιά του καί ἔκλαιγε ἀπό μεγάλη χαρά.
Ἀκόμη, τό βράδυ διάβαζε τόν κανόνα του καί τά βιβλία χωρίς νά χρησιμοποιῆ φῶς, γιατί φώτιζε τό κελλί του τό Φῶς τοῦ Θεοῦ.

Γι’ αὐτό τό κελλί του τά μεσάνυχτα μετατρεπόταν σέ μέρα...

Ἐπίσης, εἶχε ἐπισκέψεις ἁγίων. Πολλές φορές εἶδε ἁγίους, ἀγγέλους καί τήν ἴδια τήν Παναγία. Καί ὅταν μάλιστα ἦταν στό Γηροκομεῖο, ἔβλεπε τούς ἀγγέλους καί τούς ἁγίους καί σκουντοῦσε τούς ἄλλους Γέροντες μοναχούς νά σηκωθοῦν. Ἔλεγε: «Ἡ Παναγία», «ὁ Ἄγγελος». Ὁ γηροκόμος τόν θεωροῦσε πλανεμένο.
«Σηκωθεῖτε, ἦλθε ὁ τάδε ἅγιος», καί οἱ ἄλλοι δέν ἔβλεπαν τίποτα καί τόν θεωροῦσαν ὅτι εἶναι σαλός. Ὁ ἅγιος Παΐσιος πού ἦταν ἕνα διάστημα στήν Μονή τοῦ ἁγίου Φιλοθέου γράφει γιά τόν γερο-Αὐγουστῖνο:
«Ἡ μορφή τοῦ Γέροντα ἦταν φωτεινή, γιατί τόν εἶχε ἐπισκιάσει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ. Καί μόνο νά τόν ἔβλεπες, ξεχνοῦσες κάθε στενοχώρια γιατί σκορποῦσε χαρά μέ τήν ἐσωτερική του καλοσύνη. Ἡ ἐξωτερική του φορεσιά, τό ζωστικό του τό καταμπαλωμένο, ἦταν χειρότερο ἀπό τό ροῦχο πού κρεμάει ὁ κηπουρός ὡς σκιάχτρο γιά τίς κουροῦνες. Ἐάν τύχαινε νά τοῦ δώση κανείς κανένα καλό πράγμα, τό ἔδινε καί αὐτός σέ ἄλλον...

Ἔτσι χαρούμενος μέ τήν πολλή καλοσύνη του, δοξολογώντας τόν Θεό καί προσευχόμενος ἀδιαλείπτως, πέρασε ἤ μᾶλλον ἔζησε παραδεισένια ζωή στό Περιβόλι τῆς Παναγίας. Μέσα του εἶχε τόν Χριστό, ἡ καρδιά του ἦταν Παράδεισος, καί ἀξιώθηκε νά δῆ καί ἀπό δῶ Ἀγγέλους καί Ἁγίους, ἀκόμα καί τήν Παναγία, καί στήν συνέχεια νά ἀγάλλεται αἰώνια.

Τήν ὥρα πού θά ἔφευγε ἡ ψυχή τοῦ Γερο-Αὐγουστίνου τό πρόσωπο του ἄστραψε τρεῖς φορές! Οἰκονόμησε δέ ὁ Θεός νά βρίσκεται ἐκεῖ δίπλα του καί ὁ Γηροκόμος, ὁ ὁποῖος θαύμασε καί βεβαιώθηκε γιά τίς θεῖες ἐπισκέψεις πού εἶχε ὁ Γέροντας».
Αὐτά εἶναι λόγια τοῦ ἁγίου Παϊσίου καί φυσικά τά ἀποδεχόμαστε πλήρως, ὄχι γιατί τά πληροφορήθηκε ἀπό κάποιον ἄλλον, ἀλλά τά εἶδε ὁ ἴδιος καί τά περιγράφει, εἶναι αὐτόπτης καί αὐτήκοος μάρτυς τῆς ζωῆς τοῦ εὐλογημένου αὐτοῦ μοναχοῦ.
Τό ἀπόσταγμα ὅλων αὐτῶν πού ἔζησε ὁ Γέροντας αὐτός, ὁ π. Αὐγουστῖνος ὁ Φιλοθεΐτης, ἦταν μία φράση τήν ὁποία ἔλεγε. Ξέρετε, ὅταν πάη κανείς στό Ἅγιον Ὄρος καί βλέπη μοναχούς, ρωτᾶ: «Γέροντα, πές μου κάτι». Καί οἱ Γέροντες λένε ἀνάλογα μέ αὐτά πού ζοῦν, καί ὄχι αὐτά πού ἔχουν διαβάσει. Ἐκεῖνος ζοῦσε πολλά, ἀλλά ὅλα αὐτά, ὅλη ἡ ζωή του ἦταν κλεισμένη σέ μία φράση:

Τί ἔλεγε; Ἦταν Ρῶσος στήν καταγωγή, μιλοῦσε σπαστά ἑλληνικά καί ἔλεγε:
«Καρδιά Πάσχα, νοῦς λάμπα, μάτια δάκρυα».
Εἶναι καταπληκτικό! Ὅταν τό διάβασα γιά πρώτη φορά, –δέν ἔτυχε νά τόν γνωρίσω, γιατί τό 1966 πῆγα γιά πρώτη φορά στό Ἅγιον Ὄρος, δέν ἔτυχε νά τόν γνωρίσω– ἐνθουσιάσθηκα, γιατί αὐτό εἶναι τό ἀπόσταγμα μιᾶς ζωῆς. Τί δίδασκε καί τί ἔλεγε: Στήν καρδιά σας νά ζῆτε τό Πάσχα, στόν νοῦ σας νά ἔχετε τό φῶς -λάμπα, στά μάτια σας δάκρυα.
Ἄν αὐτό τό ἀναστρέψουμε καί ποῦμε «στά μάτια δάκρυα-μετάνοια, στόν νοῦ φῶς-λάμπα, καί στήν καρδιά Πάσχα», τότε καταλαβαίνουμε πῶς προχωρεῖ κανείς στήν πνευματική του ζωή...
Εἶναι αὐτό πού οὐσιαστικά λένε οἱ Πατέρες: κάθαρσις, φωτισμός, θέωσις.
Τό νά ζῆ κανείς μέσα στήν καρδιά του τό Πάσχα, δηλαδή τήν ἀγαλλίαση, τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τήν χαρά –ὄχι τήν συναισθηματική χαρά, ἀλλά αὐτή τήν χαρά πού εἶναι καρπός τοῦ Παναγίου Πνεύματος– τόν Χριστό, αὐτό δέν ἔρχεται εὔκολα. Προηγεῖται τό Φῶς μέσα στόν νοῦ, δηλαδή ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου ἀπαλλάσσεται ἀπό τόν σκοτασμό, τήν σύγχυση, τούς πολλούς λογισμούς, καί προσεύχεται καθαρά στόν Θεό, καί φυσικά ὑπάρχουν τά δάκρυα τῆς μετανοίας.
Ποιός δέν θέλει νά ζήση τό Πάσχα στήν καρδιά του; Ποιός δέν θέλει νά ἔχη φωτισμένο νοῦ καί νά μήν ἔχη σύγχυση; Ναί, αὐτό ἀρχίζει ἀπό τά δάκρυα τῆς μετανοίας...
Γιατί πέρα ἀπό τήν θεία Λειτουργία πού ἔχουμε στούς Ναούς καί τίς ἀκολουθίες, ὑπάρχει καί ἡ ἐσωτερική ἀκολουθία, ἡ ἐσωτερική λειτουργία μέσα στήν καρδιά, αὐτή ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡ καρδιακή, ἡ ἀγρυπνία ἡ ἐσωτερική μέσα στήν καρδία, στό θυσιαστήριο τῆς καρδιᾶς.

πηγή(Ὁμιλία κατά τόν πρῶτο Κατανυκτικό Ἑσπερινό, ἀπόσπασμα)

http://trelogiannis.blogspot.gr/2017/04/blog-post_969.html

Τετάρτη 8 Μαρτίου 2017

«Πάρε λίγο λάδι από το καντήλι και ρίψε το μέσα εις το καζάνι»

Διήγηση Άνθιμου Μοναχού Διονυσιάτου

Αποτέλεσμα εικόνας για Гора Афон монах пищи кухня

"Κατά την εποχή που ήμουν μάγειρας μια Κυριακή που τελείτω αγρυπνία πήρα απο τον δοχειάρη ρεβύθια να τα βράσω.
Τα μούσκεψα και κατά την ώρα του όρθρου τα έβαλα στο καζάνι να βράσουν. Τα έβραζα τρείς ώρες . Ξόδεψα δύο φορτία ξύλα και αυτά τα ευλογημένα (ή καλύτερα να πούμε αφορισμένα) αντί να μαλακώσουν σκλήραιναν περισσότερο.
Δε φαντάζεστε τη στεναχώρια μου.Οι πατέρες όλη τη νύχτα αγρυπνούν να μείνουν νηστικοί;

Περίλυπος και στεναχωρημένος όπως ήμουν ανέβηκα στο παρεκκλήσι των Αρχαγγέλων που είχα την επιμέλεια.
Αφού άναψα τα καντήλια και με πολλή ευλάβεια και στρωτές μετάνοιες τους επροσκύνησα και ασπαθηκα την εικόνα τους . Πήρα το κομποσκοίνι στα χέρια μου με πολλή αγάπη και ευλάβεια και τους παρακαλούσα να συνδράμουν να με βγάλουν από τη θλίψη που είχα. Αυτά καθώς έλεγα προσευχόμενος ω της ταχείας αντιλήψεως και αγάπης άγιοι Αρχάγγελοι , ακούω μια φωνή στη διάνοιά μου που μου έλεγε:
-Πάρε λίγο λάδι από το καντήλι και ρίψε το στο καζάνι.
Το έκαμα λέγοντας ταυτοχρονα το απολυτίκιο τους , εντός 15 λεπτών τα ξηρά , σκληρά , πρώην κακόβραστα ρεβύθια έλυωσαν , έγιναν χυλός!

Τούτο ιδών από μέσα από τη ψυχή και την καρδιά μου εδόξασα το Θεό και ευχαρίστησα ευλαβώς τους αγίους Ταξιάρχες που με έβγαλαν από λύπη και στεναχώρια.
Οι πατέρες έφαγαν και μου έλεγαν μερικοί από αυτούς:
-Θεός σχωρέσει σε πάτερ 'Ανθιμε , μας ανάπαυσες . Απ' αυτά τα ρεβύθια να βράζεις πάντοτε...

ΛΑΖΑΡΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΟΥ, ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΙΚΑΙ ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ, Ι.Μ. ΑΓ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΑΘΩΣ, 1989, σσ. 190 κ.ε.
agiosnikolaosengomis.com

https://proskynitis.blogspot.gr/2017/03/blog-post_85.html

Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2016

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΕΡΙΟΥΣΙΟΣ ΛΑΟΣ;



Εάν έχουμε μια αμυδρή γνώση για τον Θεό, είναι διότι ο Ίδιος παρεμβαίνει προσωπικά στην ιστορία και συνάπτει διαθήκη με τους ανθρώπους. Αρχικά «δημιουργεί» ένα έθνος, το εκλέγει και το καλεί από αγάπη και μόνο, το κάνει περιουσία του, ποίμνιο και άμπελό Του, συνάπτει διαθήκη μαζί του. Αυτός είναι ο Ισραήλ. Η ιερή αυτή συμφωνία αποτελεί ένα προσωρινό στάδιο. Ο Ισραήλ παραμένει δεμένος στις εγκόσμιες δομές και στον ορίζοντα μιας φυλής, αλλά ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη δίνει υπόσχεση για τη σωτηρία όλου του κόσμου.

Με τον σταυρό του Χριστού οι σκιές φεύγουν, η επαγγελία εκπληρώνεται, συνάπτεται μια νέα διαθήκη, η Καινή Διαθήκη. Καλεσμένοι στη συμφωνία αυτή δεν είναι ένα έθνος, αλλά όλη η ανθρωπότητα, όχι ο Ισραήλ, αλλά τα «έθνη» (βλ. Αντίφωνο Όρθρου Μεγάλης Παρασκευής), ή ακριβέστερα, τα έθνη ενωμένα με τον Ισραήλ (Ησ. 2,2). Ειδικότερα, συμβαλλόμενοι είναι όλοι οι άνθρωποι που πιστεύουν ορθά και ακολουθούν τον Χριστό, οι «εν ύδατι και πυρί ανακαθαιρόμενοι».

Ο περιούσιος λαός γίνεται τώρα η Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού (Προς Τίτον, 2,14), «ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ ᾽Ιουδαῖος, βάρβαρος, Σκύθης, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός» (Κολ. 3,11-12. Γαλ. 3,28-29). Έτσι, ο νέος λαός δεν προσδιορίζεται από φυλετικά ή πολιτισμικά χαρακτηριστικά – ο Χριστός καταργεί τέτοιους φραγμούς (Εφ. 2,4) – αλλά από μια πολύ βαθύτερη και ακατάλυτη πνευματική σχέση.  Ύψιστο κριτήριο συγγένειας είναι ο ίδιος ο Θεός που έγινε ομοαίματος αδελφός μας.

Βεβαίως, αυτή η νέα ταυτότητα δεν καταργεί τις εθνικές ταυτότητες, την αγάπη προς την πατρίδα, την πολιτιστική ετερότητα ή και το αίτημα της αυτονομίας, να διοικεί δηλαδή κάθε λαός τα του οίκου του. Όμως ο νέος τύπος «συγγένειας» υπερβαίνει όλα τα εγκόσμια, καλεί τα διαφορετικά σε ενότητα και κοινωνία με τον Ένα. Στην Αποκάλυψη του Ιωάννου το πρόσωπο της Εκκλησίας περιλαμβάνει κάθε φυλή και γλώσσα και λαό και έθνος.

Στον ρου της ιστορίας η έννοια του περιούσιου λαού δεν έμεινε αναλλοίωτη. Έγινε ιδεολόγημα, εξαιτίας ομαδικών, εθνικών εγωισμών, που ώθησαν στην παρανόηση και παράχρηση της έννοιας του αγίου έθνους. Έτσι, εύκολα ο περιούσιος λαός ταυτίσθηκε με συγκεκριμένα έθνη, με κριτήρια άλλοτε τη συμβολή τους στην ιστορική διαδρομή του Χριστιανισμού, άλλοτε την αριθμητική τους υπεροχή. Θα περιορισθούμε σε δύο περιπτώσεις: Η πρώτη είναι αυτή των Ελλήνων. Η δεύτερη, και πιο πρόσφατη, συναντάται στους Ρώσους.

Η συμβολή του Ελληνισμού (γλώσσας και παιδείας) στην διάδοση, έκφραση και οριοθέτηση της χριστιανικής πίστης είναι αδιαμφισβήτητη—τόσο, ώστε ο π. Γεώργιος Φλορόφσκι να αποκαλεί τον Ελληνισμό θεμελιώδη κατηγορία της Χριστιανικής υπάρξεως. Στα νεότερα χρόνια όμως η αναγνώριση της αξίας του Ελληνικού πνεύματος οδήγησε στην υπερέξαρση του ίδιου του Ελληνικού γένους ως λαού περιούσιου. Η πεποίθηση αυτή μάλιστα βρήκε βιβλικό έρεισμα. Είναι το περιστατικό κατά το οποίο Έλληνες ζητούν να συναντήσουν τον Ιησού, κι εκείνος λέει στους μαθητές Του: Ήλθε η ώρα να δοξασθεί ο υιός του ανθρώπου (Ιω. 12, 20-29). Αφενός επρόκειτο για Ελληνιστές Ιουδαίους, ούτως ή άλλως, όμως, κανείς από τους Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας δεν ερμηνεύει με αυτόν τον «Ελληνοκεντρικό» τρόπο το χωρίο. Επιπλέον, η «δόξα», στην οποία αναφέρεται ο Χριστός, δηλώνει όχι τιμές και δάφνες και κυριαρχικά μεγαλεία, αλλά τον σταυρό, τον θάνατο, την ταφή και την ανάσταση, όπως ο ίδιος εξηγεί στη συνέχεια.

Ενώ όμως ο Ελληνοκεντρισμός (στον βαθμό που επιζεί σήμερα) βασίζεται σε ιστορικούς τίτλους με κάποιο αντίκρισμα, ένας πιο πρόσφατος εθνικισμός επιστρατεύει τα εξωτερικά σχήματα και την αριθμητική υπεροχή. Κυκλοφορήθηκε μάλιστα πολυτελές τετράφυλλο, υπογεγραμμένο από Αγιορείτη μοναχό, που αποκαλεί τον Ρωσικό λαό «νέο περιούσιο λαό» του Θεού, τον μόνο και ανυπερθέτως ασύγκριτο, και άλλα αμετροεπή και βαρύγδουπα. Πέρα από την αφέλεια της συγκεκριμένης θέσης (που φαίνεται ότι μάλλον σέρνει τον συντάκτη στο οπλισμένο άρμα μιας εκκλησιαστικο-πολιτικής προπαγάνδας), από μόνη της η ταύτιση του περιούσιου λαού με μια εθνική οντότητα μας φέρνει πίσω στην Παλαιά Διαθήκη, και μάλιστα στην Ιουδαϊκή εγκοσμιοκρατική αντίληψη του περιούσιου λαού, η οποία μέχρι σήμερα αποτελεί αμετάβλητη πίστη των Σιωνιστών.

Υπάρχει άραγε μια διαθήκη πιο καινή από την Καινή, όπου ο περιούσιος λαός παύει να είναι όλοι οι πιστοί;

Κανείς να μη στενοχωριέται εάν δεν είναι Ρώσος ή Έλληνας ή οτιδήποτε άλλο. Κανείς να μην επαναπαύεται επειδή είναι Ρώσος ή Έλληνας ή οτιδήποτε άλλο. Ζούμε όλοι σε κοινωνίες εκκοσμικευμένες, όπου η διαφθορά είναι καθεστώς, όπου Θεός είναι η μηχανή και το χρήμα που παράγει. Μέσα σ’ αυτή την παγκόσμια κοινωνία λαός του Θεού είναι όσοι έχουν καρδιά που αγωνίζεται να μετανοεί, να πιστεύει, να αγαπά, να γίνεται σαν τον σπόρο που πεθαίνει στη γη, για να δώσει καρπούς.

Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου

πηγή 

Πέμπτη 14 Ιουλίου 2016

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΟΥ



Η πρώτη γνωριμία μου με Αγιορείτικο μοναστήρι έγινε στο Κουτλουμούσι, πολύπαθο και κατακαημένο. Θυμάμαι εκείνες τις χτισμένες στους τοίχους εσωτερικές σόμπες, που με την παραμικρή απροσεξία ενός γέροντα μοναχού έπαιρναν γρήγορα φωτιά. Εκείνη η κόρδα, που είχε επισκευαστεί για τις γιορτές της χιλιετηρίδας, πόσες φορές ξανακάηκε.  Έχω στο γραφείο μου ένα λάδι του συνταξιδιώτη των πρώτων επισκέψεών μου στο Άγιο Όρος, του Ι. Βασιλείου, που την εικονίζει, και τμήμα του καθολικού, της τράπεζας, της φιάλης, τον πύργο από το χαγιάτι πάνω από τον πυλώνα ιδωμένη. Στο νου μου έχω πάντα χαραγμένη τη ραγισματιά εκεί ακριβώς. Έτσι τραυματισμένο το’χω στη μνήμη μου και για αυτό ιδιαίτερα συμπαθητικό και αγαπητό.

Σε κείνο το πρώτο προσκύνημα η τράπεζα δεν είχε ακόμα συντηρηθεί. Καθόμασταν σε ένα τραπέζι γύρω οι λιγοστοί μοναχοί με τον ηγούμενο, πολύ κοντά κι εμείς, ο ένας να ακουμπά τον άλλον. Ήταν χειμώνας κι έκανε κρύο. Ο διπλανός μου μου πρόσφερε ένα κρεμμύδι που το στούμπισε με το χέρι και γέμισε το ποτήρι μου ένα περίφημο κόκκινο κρασί που μύριζε δάφνη. Δεν ήταν μπρούσκο, δεν ήταν αψύ, όπως τα κρασιά τα μαύρα της Διονυσίου ή του Χιλανδαρίου. Όταν έφυγα μου γεμίσανε ένα μπουκάλι από αυτό, αλλά δεν το κλείσανε καλά, με το κούνημα στην επιστροφή μου ξύνισε.

Εντύπωση μου έκαννε ένας χονδρουλός γέροντας με παράξενο βάδισμα σαν χήνας, που με πήγε να δω τις τοιχογραφίες με τη Δευτέρα Παρουσία στο Καθολικό. Με το μπαστούνι του μου έδειχνε το ζύγι και αναρωτιόταν αν θα είμαστε εκείνη την ώρα έτοιμοι. Χώρος κατεξοχήν μετανοίας το Όρος έχει ως άξονα της ζωής του τη λατρεία, νύχτα και μέρα. Μέσα στο ναό και η πιο σκληρή καρδιά λειαίνεται. Το θηρίο που κουβαλάς μέσα σου ειρηνεύει. Στο Κουτλουμούσι γνώρισα τις πρώτες εικόνες από ένα Άγιον Όρος που ξεπερνούσε την κρίση και προχωρούσε στη σημερινή ανάκαμψη. 

Υπήρχε τότε ακόμη το ωραίο καλντερίμι με τα σκιερά φυλλώματα των δέντρων, όπου πρωτοσυνάντησα τον προσφιλή μου γέροντα Θεόκλητο Διονυσιάτη, τότε πρωτεπιστάτη συνοδευόμενο από ένα σερδάρη.

Οι συζητήσεις μας περιστρέφονταν γύρω από τον Καζαντζἀκη. Ο λόγιος μοναχός είχε πολλές αντιρρήσεις για τις θεωρίες του. Όχι άδικα. Έγραψε όμως ωραίες σελίδες ταξιδιωτικές και για το Όρος, τον Μυστρά, τη Μονεμβάσια, με λεπτή αίσθηση.

Στο δεύτερο ταξίδι μου, η κατάσταση στο μοναστήρι είχε αλλάξει. Καθηγούμενος είχε γίνει ο γέροντας Χριστόδουλος που είχε έλθει από την Εύβοια. Μια αναγέννηση και ανόρθωση είχε αρχίσει και ήταν ορατή παντού. Από την πρώτη στιγμή με γοήτευσε η πραότητα, η καλοσύνη, το γλυκό του χαμόγελο. Επιτέλους το ταλαιπωρημένο Κουτλουμούσι έπαιρνε το δρόμο του, το πιο κοντινό μοναστήρι στις Καρυές, προσιτό και ευκολοπλησίαστο σε κάθε επισκέπτη της Αθωνικής πρωτεύουσας άλλαζε όψη, νοικοκυρευόταν. Τα κτίρια και τα χαγιάτια του επιδιορθώνονταν. Το φαγητό πεντανόστιμο, ευλογημένο. Είχα πάει για επίσκεψη στο γέροντα Θεόκλητο και μπήκα από το παραπόρτι, που είχε μείνει ανοιχτό προσμένοντάς με σωστά μεσάνυχτα. Ο π. Χριστόδουλος μου είχε φυλάξει μουσακά με πιπεριές Φλώρινας και τυρί αντί για κιμά, όπως είναι γνωστό δεν τρώγουν γενικά το κρέας οι Αγιορείτες. Θα μου μείνει αλησμόνητη η γεύση του.

Όλα περιποιημένα. Το συνοδικό, το αρχονταρίκι, ακόμη και τα γύρω χωράφια. Κάθομαι στην πύλη, κοντά στην κρήνη και συζητώ με δύο νέα καλογέρια, έναν ιερομόναχο και έναν μεγαλόσχημο αδελφό. Πάνω ο Άθωνας μοιάζει θεόρατος. κάτω απλώνεται καταπράσινος ο χλοερός λειμώνας ως τον πύργο της Καλιάγρας και το αρχιπέλαγος. Κουβεντιάζουμε για θέματα προσφιλή, αγιορείτικα. Με προσκαλούν να βρεθώ της Μεταμόρφωσης, στο πανηγύρι τους. Τους το υπόσχομαι και το κάνω. Προεξάρχει ο μητροπολίτης Δράμας Διονύσιος, κουρά θαρρώ της Μονής. Τα ανοιξαντάρια ανοίγουν τις πύλες του ουρανού.

Προηγουμένως στην τράπεζα μας φιλεύουν χταπόδι μαγειρεμένο με πράσινα φασόλια, ένα φαγητό ιδιότυπο αλλά Αγιορείτικο, και πολύ εύγευστο. Η πανήγυρη κρατάει ως το πρωί. Ο αρχιερέας δεν μετακινείται από τη θέση του. Καθισμένος σε ένα στασίδι στον δεξιό χορό παρατηρεί τα πρόσωπα των νεαρών μοναχών που ψέλνουν μια ευφροσύνη. Αυτοί εδώ το γλεντάνε. Και συνεχίζουν έτσι ως τις πρωινές ώρες. Με το κέφι αμείωτο, που ολοένα ζωηρεύει, ούτε κούραση, ούτε πτώση. Μου κάνει εντύπωση αυτό το ατέλειωτο χοροστάσι, η άνοιξη των ψυχών.

Τα προσκυνητάρια είναι σκεπασμένα με βαρύτιμα χρυσοΰφαντα άμφια. Τα πάντα ευωδιάζουν. Προπάντων τα ιερά λείψανα. Το αντιλαμβάνεσαι, είναι κάτι το διαφορετικό. Κάποια στιγμή τα βλέφαρά σου, καθώς είσαι ασυνήθιστος, βαραίνουν -με τον καιρό θα συνηθίσεις κι εσύ- αντιλαμβάνεσαι τον γέροντα, που διακριτικά, με πατρική αγάπη θα σε στείλει για λίγο να ξεκουραστείς στο κελλί. Σου υπόσχεται ότι έγκαιρα θα σε ειδοποιήσει να ξαναγυρίσεις στο Καθολικό. Πέφτεις με τα ρούχα. Όταν ξαναγυρνάς, η πανήγυρη έχει φτάσει πια στον Όρθρο.

Ο ήλιος έχει σηκωθεί αρκετά όταν τελειώνει η Θεία Λειτουργία, και περνάμε απέναντι στην Τράπεζα, τελετουργικά όπως αιώνες τώρα συνηθίζεται στο Άγιον Όρος. Ο αρχιερέας ντυμένος με το μανδύα του, ενώ τον συνοδεύουν κρατώντας αναμμένα μανουάλια μοναχοί, και ψέλνουν οι εντεταλμένοι καλλίφωνα, κατανυκτικά. Κρατάει και την πατερίτσα του, ευλογεί και καταλαμβάνει την κεφαλή της τράπεζας. Κοντά του ο ηγούμενος, οι προϊστάμενοι, ο αντιπρόσωπος στην Ι. Κοινότητα -είναι ο μόνος που δε διαμένει σε κονάκι στις Καρυές, γιατί το μοναστήρι είναι πολύ κοντά- ο πολιτικός διοικητής.

Αμέσως αρχίζει το ανάγνωσμα ψυχωφελούς επικαίρου πατερικού κειμένου για τη Μεταμόρφωση. Μοναχοί και λαϊκοί τρώνε και πίνουν αργά παρακολουθώντας τα λόγια. Μετά ακολουθεί κέρασμα στο συνοδικό. Το Αγιορείτικο τρατάρισμα είναι κάτι άλλο. Μαζί με το γλυκό, το νερό, το ποτό, σου δίνουν και την καρδιά τους. Όλα γίνονται με αγαπητική διάθεση. Το βλέπεις στα βλέμματα, το διαπιστώνεις στα λόγια. Τα πάντα σε αναπαύουν.

Όσο κι αν με τυραννάει η καταγωγή του οσίου Κουτλουμούση, η ύπαρξή του είναι τώρα πια βέβαιη κι αυτό έχει σημασία. Το όνομά του επιβιώνει στην ονομασία της Ιεράς Μονής και στις μέρες μας συνδέεται με σπουδαίες πνευματικές και εκδοτικές δραστηριότητες για την Ορθοδοξία και τη Ρωμιοσύνη, που συσπειρώνουν άξιους εργάτες από ολόκληρο το φάσμα του πολιτιστικού μας χώρου. 

Αυτό πολύ με ευχαριστεί. Το Κουτλουμούσι, το κατακαημένο και ταλαιπωρημένο, σήμερα πρωτοστατεί σε έργα πνευματικά, που ωφελούν ολόκληρο το γένος. Είναι το ωρίμασμα μιας πορείας επίπονης, μιας αταλάντευτης συνέπειας, η συνέχεια μιας παράδοσης, που κράτησε σε ολοκληρη την περίοδο της δουλείας ζωντανή την Ελληνορθόδοξη συνείδηση του λαού μας, που συντήρησε τη γλώσσα, την παιδεία, την πίστη του. Η Μονή Κουτλουμουσίου με τον χαρισματικό γέροντά της βρίσκεται στην πρωτοπορία. Της ανήκει τιμή, έπαινος, συμπαράσταση, αισθήματα ευγνωμοσύνης. Ο όσιος Κουτλουμούσης άφησε πίσω του άξιους κληρονόμους, που συνεχίζουν επάξια το αναγεννητικό έργο του.

Ι. Μ. Χατζηφώτης, από το Λεύκωμα Λόγου τέχνη, εκδ. Ι.Μ. Κουτλουμουσίου, 1996
Φωτογραφία Tomasz Mościcki


Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016

Πέμπτη 9 Ιουνίου 2016

Το λάθος, η κρίση και η αλλαγή!



Στο διάσημο ποίημά του Άρνηση ο Γιώργος Σεφέρης αναφέρει:
''Με τί καρδιά και τί πνοή / τί πόθους και τί πάθος / πήραμε τη ζωή μας''.
Ακολουθεί μια άνω τελεία, που ακολουθείται από τη λέξη «λάθος» και τον παρακάτω στίχο, «κι αλλάξαμε ζωή».
Με τη στίξη αυτή δηλώνεται ότι ενώ ξεκινάμε με όλες τις ευνοϊκές προδιαγραφές, αίφνης κάποιο λάθος έρχεται να ανακόψει την πορεία μας.
Οφείλεται τούτο το λάθος σε εξωγενείς παράγοντες;
Βρίσκεται έξω από μας και μας καθορίζει;
Ο ποιητής σκοπίμως μας αφήνει μετέωρους, σπάζοντας τις βεβαιότητές μας.
Το λάθος, όμως, είναι ακριβώς αυτό: να νομίζουμε πως, επειδή δώσαμε καρδιά, πνοή, πόθους, πάθος , γι’ αυτό και μόνο θα πάνε όλα κατ’ ευχήν.
Έρχεται λοιπόν κάποιος αστάθμητος παράγοντας.
Μια κρίση, που επισημαίνει όχι απλώς μια εξωγενή παρεμβολή, αλλά κάποιο στοιχείο δυσλειτουργίας εσωτερικής, κάποιο λάθος σε επίπεδο …κρίσης.
Με την κριτική λειτουργία θέτουμε τις προτεραιότητες της ζωής μας, θέτουμε στόχους και τακτικές, ελέγχουμε τα κίνητρά μας.
Με την κρίση είτε ακολουθούμε τη φυσική οδό είτε κάποιους δρόμους αντίθετους με τις προδιαγραφές μας, που προκαλούν βλάβη και φθορά, κάποτε και απελπισία.
Εδώ είναι το κομβικό σημείο.Η απελπισία συνωθεί ή στην αλλαγή της ζωής –τη μετάνοια- ή στην απόρριψη της ζωής, του κόσμου, των πάντων.
Ο αμερικανός συνάδελφος του Σεφέρη Robert Frost, φιλοσοφώντας πάνω στις δύο θεωρίες καταστροφής του κόσμου –το παρανάλωμα από φωτιά ή τον παγετό- ομολογεί πως η γεύση του πάθους τον κάνει να κλίνει προς την πρώτη άποψη, την εκπύρωση, ωστόσο, αν ο κόσμος ήταν να καταστραφεί διπλά, γνωρίζει αρκετά την αποτελεσματικότητα του μίσους, ώστε να δεχθεί ότι και ο παγετός είναι επαρκής να αφανίσει τον κόσμο.
Το πυρ του αφανισμού είναι τα ανθρώπινα πάθη, και ο παγετός το μίσος. Μετατοπίζει έτσι ο ποιητής τις αιτίες της ολικής καταστροφής σε ενδογενείς παράγοντες, σε κάποια δύναμη που ενεργεί εντός του ανθρώπου πριν επεκταθεί στο κοινωνικό ή φυσικό περιβάλλον.
Οι μορφές του κακού έχουν ένα κοινό παρανομαστή: την ιδιοτέλεια.
Το «κοιτάζω τη δουλίτσα μου, το συμφέρον μου, τα λεφτουδάκια μου». Και η ιδιοτέλεια τρέφεται από το φόβο του θανάτου. Και ο φόβος του θανάτου μεγεθύνεται από την απουσία της ζωτικής σχέσης με τον Θεό.
Έξω από τη σχέση αυτή ο άνθρωπος γαντζώνεται από την καθημερινή αμεσότητα, την κατοχή υλικών πραγμάτων, την επιβεβαίωση μέσα από την άσκηση όποιας μορφής βίας και εξουσίας, βάρβαρης ή εκλεπτυσμένης, δεν έχει σημασία.
Η άντληση της ζωής από τον εαυτό μας δεν μπορεί παρά να μας οδηγήσει σε υπαρξιακό άγχος και πανικό, αφού αυτή η ζωή είναι τόσο περιορισμένη και εύθραυστη. Κι όσο μεγαλώνει αυτός ο πανικός, τόσο αυξάνει η άμυνα απέναντι σε ό,τι και όποιον μας πλησιάζει.
Το αποτέλεσμα είναι ρήξη, βραχυκύκλωμα, σκότωση, μια πραγματική κρίση λειτουργίας της προσωπικής ύπαρξης.
Ας μη συκοφαντούμε τη φύση. Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας επέμεναν ότι το φυσικό δεν είναι ούτε κακό ούτε αναγκασμένο.
Οι αδικίες, ο φθόνος, η απληστία, δεν ανήκουν στη στόφα της φύσης, είναι μίγμα της προαίρεσης.
Το κακό είναι προσωπικό. Γεννιέται και πεθαίνει στο ανθρώπινο πρόσωπο ως παράσιτο.
Βεβαίως το κακό παίρνει κοινωνικές μορφές που εισβάλλουν στη ζωή μας. Σήμερα μάλιστα το κακό μεταλλάσσεται συνεχώς, υποδύεται τα πιο αγαθά προσωπεία.
Μπορεί να είναι η ίδια η κυβέρνηση, ο διεθνής οργανισμός, ένας ευαίσθητος σωτήρας.
Βλέπετε, τα πιο κραυγαλέα ψέματα εκτοξεύονται από τους ίδιους τους ψηφισμένους ταγούς, και οι χειρότεροι φασισμοί χτίζονται πάνω στην επίφαση της κοινωνικής μέριμνας. Αυτό το κακό έρχεται να επηρεάσει τη ζωή μας.
Πόσο μπορεί να την επηρεάσει;
Ο ιερομάρτυρας Κοσμάς ο Αιτωλός σε εποχές δεινές και μαύρες φώναζε: «όλα να σας τα πάρουν, τον Χριστό και την ψυχή σας δεν μπορούν να τα πειράξουν».
Βεβαίως, ο Χριστός δεν δίνει συνταγές ανθόσπαρτου βίου. Δίνει σταυρό και ανάσταση. Είναι ο ίδιος το μέγα πάθος και ο μέγας πόθος, μέσα στον οποίο θεραπεύεται το μέγα τραύμα, ο άνθρωπος.
Συνέβη κάποιο λάθος. Όσο κι αν ο πόθος και το πάθος κινητοποιεί τα όνειρά μας, το αντικείμενό τους μπορεί να είναι κάποιο είδωλο που αιφνίδια κονιορτοποιείται.
Το είδωλο του επαγγελματικά επιτυχημένου, του κοινωνικά αναγνωρισμένου, του καριερίστα, του πλούσιου, του τεχνοκράτη, το είδωλο ενός Θεού-εαυτού.
Η προτεραιότητά μας, ή αν θέλετε, το όνειρό μας, ήταν (και είναι;) μια θεσούλα στις βασιλείες του κόσμου τούτου.
Θυμηθείτε τί είπε ο σατανάς στον Χριστό στην έρημο:
''Θα σου δώσω τις βασιλείες του κόσμου τούτου, αν πέσεις και με προσκυνήσεις''.
Και ο Ιησούς απάντησε: «τον Κύριό σου θα προσκυνήσεις και θα λατρέψεις».
Δεν συνεχίζεται ο ίδιος πειρασμός στην ιστορία;
Άραγε μιμηθήκαμε τον Χριστό;
Το λάθος, όταν συνειδητοποιείται, μας χτυπά την καμπάνα.
Θα αλλάξουμε ζωή ή θα βυθιστούμε περισσότερο στον φοβικό εγωκεντρισμό μας;
Όσο κι αν οι Κυβερνήσεις αδιάντροπα ξεπουλάνε τις χώρες τους, ας μη ξεπουλήσουμε εμείς την ατομική και συλλογική ψυχή μας.
Στο κάτω-κάτω αυτή είναι η Ελλάδα.

Ιερομόναχος Χρυσόστομος Κουτλουμουσιανός

http://agiosioannisprodromos.blogspot.gr/2013/05/blog-post_4829.html

Τρίτη 17 Μαΐου 2016

Ο ΠΑΤΕΡ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΑΝΟΣ

Ο ΠΑΤΕΡ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΑΝΟΣ


Στη Μονή Κουτλουμουσίου πριν από λίγα χρόνια ζούσε ένα γέροντας, ο πάτερ Χαράλαμπος, πολύ απλός αλλά και πολύ «βιαστής» όχι μόνο στα πνευματικά αλλά και στα διακονήματα, σε όλα ήταν προθυμότατος. Ο πατήρ Χαράλαμπος θα έβγαζε τις περισσότερες δουλειές, γιατί στα τελευταία χρόνια είχαν μείνει λίγοι πατέρες στην Μονή και αυτοί γέροι. Είχε δε και τη βιβλιοθήκη, αλλά τον έβγαλαν, επειδή δεν έκλεινε ποτέ την πόρτα. Συνήθιζε να λέει: «αφήστε τους ανθρώπους να διαβάζουν τα βιβλία». Δεν του περνούσε λογισμός ότι υπάρχουν και άνθρωποι που κλέβουν βιβλία. Είχε πολλή αγνότητα και απλότητα. Εκτός απ’ τα πολλά διακονήματα που είχε, φύτευε ακόμη και δένδρα για του μεταγενεστέρους, γιατί πίστευε ότι η Μονή Κουτλουμουσίου πάλι θα επανδρωθεί. Τα μεν χέρια του συνέχεια εργάζονταν για τους άλλους, ο δε νους του και η καρδιά του εργάζονταν στα πνευματικά δια της αδιαλείπτου προσευχής Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με. Στην ακολουθία πάντα πρώτος. Κρατούσε μάλιστα τον ένα χορό ως ψάλτης. Την ώρα δε που ο κανονάρχης πήγαινε στον άλλο χορό να κανοναρχήσει, ο πατήρ Χαράλαμπος έλεγε γρήγορα-γρήγορα την ευχή, για να μην διακόπτει την αδιάλειπτη προσευχή του.
Έτσι εργατικότατος και πνευματικότατος έζησε, χωρίς να το ρίξει κάτω. Αλλά, δυστυχώς, μια βαριά γρίπη μόνο τον έριξε στο κρεβάτι, και ο γιατρός είπε στους πατέρες να μην απομακρυνθούν από κοντά του, γιατί σε λίγη ώρα θα τελειώσει η ζωή του. Ο πατήρ το άκουσε κάτω από τις κουβέρτες και απήντησε:
-Τι λές; Εγώ δεν πεθαίνω εάν δεν έρθει το Πάσχα να πω το Χριστός Ανέστη.
Πράγματι πέρασαν δύο μήνες σχεδόν, ήρθε το Πάσχα, είπε το Χριστός Ανέστη, κοινώνησε και μετά αναπαύτηκε. Το φιλότιμο απλό γεροντάκι είχε γίνει πραγματικό παιδί του Θεού και μαζί με τον Θεό καθόρισε την ημέρα του θανάτου του.
Οσίου Παϊσίου Κουτλουμουσιανού, Αγιορείται πατέρες και αγιορείτικα

πηγή 

Κυριακή 17 Απριλίου 2016

ΠΑΠΑ-ΚΥΡΙΛΛΟΣ, Ο ΑΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΣΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΟΥ



Ο παπα-Κύριλλος πατρίδα είχε το Αγρίνιο. Μικρός ξενιτεύτηκε στην Αίγυπτο και από εκεί πήγε στον άγιο Σάββα, αφού προσκύνησε τους Αγίους Τόπους. Σε ηλικία 16 χρόνων είχε ρασοφορεθεί, αλλά δεν αναπαυόταν εκεί λόγω των πολλών προσκυνητών και ήρθε στο περιβόλι της Παναγίας. Παρόλο που η ηλικία του ήταν μικρή, και στον κόσμο τα παιδιά της ηλικίας του έπαιζαν, αυτός όμως αγωνιζόταν σαν μεγάλος αθλητής του Χριστού.

Στη Σκήτη Κουτλουμουσίου, του Αγίου Παντελεήμονος, πολύ αναπαύθηκε κοντά στον πνευματικό παπα-Παντελεήμονα, που έμενε στην καλύβη «Εισόδια της Θεοτόκου». Ο γέροντάς του, εκτός από τα άλλα χαρίσματα που έλαβε από τον Θεό, είχε και το διορατικό χάρισμα, γιατί είχε γίνει άνθρωπος του Θεού με τους υπερφυσικούς φιλότιμους αγώνες του. Προέβλεπε και αυτούς που θα γίνουν μοναχοί, ακόμη και το καλογερικό όνομα που θα τους έδιναν. Μόνο στη Μονή Εσφιγμένου θυμάμαι δύο τέτοιες περιπτώσεις μοναχών∙ έναν από λαϊκό τον φώναξε από μακρυά, πριν τον ειδεί, ενώ χτυπούσε την πόρτα: καλώς τον πατέρα Νικηφόρο! Και έναν άλλον επίσης: καλώς τον πατέρα Φίλιππο.

Από έναν, λοιπόν, άγιο γέροντα, παπα-Παντελεήμονα, επόμενο ήταν να δεχθεί πλούσια την χάρη ο ευλαβέστατος νεαρός πατήρ Κύριλλος, όπως ο Ελισσαίος από τον προφήτη Ηλία, και να μείνει διάδοχός του.

Μετά τον θάνατο του γέροντά του ο πατήρ Κύριλλος όχι μόνο δεν αμέλησε τα πνευματικά, αλλά αντιθέτως αγωνιζόταν περισσότερο και έτσι έδινε μεγαλύτερη χαρά στην ψυχή του γέροντά του. 

Εκτός δε από τις τρομερές νηστείες, έκαμνε και πολλές αγρυπνίες, από πολύ παιδικό ζήλο, και έπαθε φυματίωση. Μου έλεγε: «έβγαζα κάτι αιματηρά σαν κόμπους με πολύ δυσκολία, αλλά παρακάλεσα τον άγιο Παντελεήμονα και με έκανε καλά δίχως φάρμακα».
Πώς ήταν δυνατόν να τον άφηνε ο άγιος Παντελεήμων να υποφέρει, ενώ είναι προστάτης της Σκήτης; Μόλις έγινε καλά ο πατήρ Κύριλλος με τη χάρη του Αγίου, άρχισε πάλι τον φιλότιμο αγώνα του.

Είχα την ευλογία αυτή να παραμείνω λίγο διάστημα κοντά του και να ωφεληθώ πολύ. Θα έμενα, φυσικά, για πάντα μαζί του, αλλά δυστυχώς δεν με άφησαν. Τότε εκείνος μου είπε που να πάω και με συμβούλευε στη συνέχεια, το διάστημα που έμενα στη Μονή Φιλοθέου.

Ὀταν πήγαινα στην Σκήτη για να τον συμβουλευτώ, πριν του αναφέρω το θέμα που με απασχολούσε, μου απαντούσε εκείνος στο θέμα μου. Λάμβανε πληροφορία από τον Θεό ότι θα πήγαινα και τί θέμα με απασχολούσε, και με περίμενε. Πολλές φορές δεν μιλούσε καθόλου, αλλά είχε ένα σημάδι στο βιβλίο και μου έδινε την απάντηση από το βιβλίο, και εγώ του έβαζα μετάνοια και έφευγα ωφελημένος.

Εκτός από το διορατικό χάρισμα, που είχε λάβει από τον Θεό, είχε και το χάρισμα να βγάζει τα δαιμόνια από τα πλάσματα του Θεού. Δεν μπορώ να ξεχάσω μια περίπτωση που είδα με τα μάτια μου, με έναν άνθρωπο που είχε φοβερό δαιμόνιο. Τον είχαν φέρει στον γέροντα δεμένο με αλυσίδες και τον άφησαν στο ναό της καλύβης του για να τον κάνει καλά. Τη νύχτα που σηκώθηκε ο γέροντας, για να ανάψει τα καντήλια και να αρχίσει την προσευχή, το δαιμόνιο λύσσαξε, γιατί στριμωχνόταν από την παρουσία του παπα-Κυρίλλου, και έκοψε τις αλυσίδες και σήκωσε τα χέρια του δαιμονισμένου ανθρώπου ψηλά για να χτυπήσει τον άγιο γέροντα στο κεφάλι με τις κομματιασμένες αλυσίδες. Ο πατήρ γονάτισε αμέσως και ύψωσε και αυτός τα χέρια του στο Θεό και φώναξε: Χριστέ μου, Παναγία μου, διώξε τον δαίμονα από το πλάσμα σου!
Με την φωνή, έτρεξα αμέσως στο ναό και είδα τον μεν γέροντα γονατιστό, τον δε βασανισμένο άνθρωπο χαρούμενο να κάθεται με ευλάβεια σκυφτός στα πόδια του παπα-Κυρίλλου, ελευθερωμένος πια από το δαιμόνιο.

Είχε παρρησία ο γέροντας, γιατί ήταν ταπεινός και ευλαβής με αγάπη. Όταν διάβαζε το Ευαγγέλιο, δεν μπορούσε να συγκρατηθεί από τους λυγμούς και τα δάκρυα, γι αυτό κάλυπτε το πρόσωπό του με το Ευαγγέλιο και μπαίνοντας στο ιερό σκούπιζε με τρόπο το πρόσωπό του. Το ίδιο πάθαινε και όταν διάβαζε και το Θεοτοκάριο.

Τις ακολουθίες  τις έκανε με το κομποσχοίνι και καλλιεργούσε την αδιάλειπτη καρδιακή προσευχή.
Δυστυχώς όμως τελευταία, παρά την θέλησή του, τον ανάγκασαν να γίνει ηγούμενος της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου, στην οποία υπαγόταν, γιατί ήταν μεγάλη ανάγκη. Η ανάμειξή του όμως στα διοικητικά και τον ταλαιπώρησε και τον έκανε να χάσει όλη εκείνη την πνευματική κατάσταση που είχε.

Επειδή είχε γίνει ηγούμενος παρά την θέλησή του, όπως ανέφερα, και ταλαιπωρήθηκε στη συνέχεια πολύ, πιστεύω πως ο Θεός θα του δώσει διπλό στεφάνι, εκτός από το οσιακό και του μάρτυρος, γιατί στα τελευταία του υπέμεινε και μαρτυρικούς πόνους. Ο μισόκαλος τον είχε φθονήσει και έβαλε ένα άγριο ζώο να τον κλωτσήσει πολύ άσχημα, τόσο που τον σακάτεψε και έμεινε πια στο κρεβάτι, υπομένοντας τους πόνους με χαρά και δοξολογία. Το ζώο μετά από το χτύπημα, που του έκανε, έπεσε στη γη και τεντώθηκε νεκρό. Θαύμασαν οι πατέρες και κατάλαβαν από αυτό το γεγονός την αγιότητα του γέροντα.

Έτσι με πόνους και με υπομονή, δοξολογώντας τον Θεό, τελείωσε τον καλόν αγώνα ο παπα-Κύριλλος και ανεπαύθη εν Κυρίω το 1968. Την ευχή του να έχουμε. Αμήν.

Οσίου Παϊσίου του Κουτλουμουσιανού,
Αγιορείται Πατέρες και Αγιορείτικα (απόσπασμα)

http://koutloumous.com/el/%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1-%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CF%83-%CE%BF-%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B7%CF%84%CE%B7%CF%83-%CF%84%CE%B7%CF%83-%CF%83%CE%BA%CE%B7%CF%84%CE%B7%CF%83-%CF%84%CE%B7%CF%83/